Türkiye’nin uyduyla takip ettiği tek vahşi hayvanı olan deniz kaplumbağası Turkey 1’in sinyallerinin kesilmesi bilim insanlarını üzüntüye boğmuştu.
Soyları tükenme tehlikesi yaşayan Caretta Caretta kaplumbağalarından olan Turkey 1’den birkaç gün önce tekrar sinyal alınmaya başladı. Ülkemizin izlenen tek hayvanı kaplumbağa halen Tunus’un Gabes Körfezi kıyılanında dolaşıyor.
Yaşam alanları hızla daralan ve artan deniz trafiği nedeniyle hayatları tehlikede olan deniz kaplumbağaları için tüm dünyada yürütülen çalışmalar kapsamında bir uydu vericisi Türkiye 1 adlı hayvana takılmıştı. Çevre ve Orman Bakanlığı’na bağlı Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı’nın Ekolojik Araştırmalar Derneği’ne yaptırdığı projeyle alınan uydu izleme cihazı 19 Temmuz 2007’de Dalyan kumsalında yuva yapan dişi kaplumbağa Türkiye 1’e takılarak doğal ortamına bırakılmıştı.
Her ülkenin kara, hava ve deniz hayvanlarından yüzlercesine taktığı uydu cihazının Türkiye adına sadece bir kaplumbağaya uygulanması bilim insanlarını çok sevindirmişti. Sponsor bulunamamasına rağmen törenle denize salınan Türkiye 1, deniz biyologları tarafından takip edildi. 1 hafta boyunca Dalyan kumsallarında dolaşan kaplumbağa denize açılarak Girit Adası’na ardından Libya’ya yöneldi. Dalyan’dan yola çıktıktan 61 gün sonra doğal beslenme ve kışlama alanı olan Tunus’a varan Türkiye 1’den geçtiğimiz hafta sinyal kesildi. Öldüğü ya da uydu cihazı arızalandığı düşünülen hayvan geçtiğimiz günlerde yaşadığına dair ilk sinyalleri verdi.
Sinyallerin kesilmesi üzerine büyük hayal kırıklığı yaşayan Türk bilim insanları ve deniz biyologları yeni sinyallerle mutlu oldu. Hayvanın uzun süre takip edilmesinin Türkiye kıyılarında ki dağılımları açısından çok önemli olduğunu vurgulayan Dr. Ali Fuat Canbolat, Türkiye 1’in 2009 ya da 2010’da tekrar kıyılarımıza geleceğini vurguladı.
EKAD(Ekolojik Araştırmalar Derneği) Başkanı Dr.Canbolat,“Türkiye 1 bizi uluslar arası sularda temsil ediyor. Öldüğünü düşünerek bir hafta çok üzülmüştük. Pilin bitmesi, anten hatası gibi sorunlarla karşılaşmış olabilir. Tekrar sinyal almaya başlayınca projenin başarısına inandık. Tunus’un Gabes Körfezi’nde bulunuyor. Tekrar yuva yapsaydı kışlama alanından çıkıp yuvalama alanlarına göç edecekti. Ama alanı henüz terk etmedi. Belki beslenmek için yakın alanlarda gezinmeye devam edecektir. 2009 ya da 2010 yılında Türkiye kıyılarına geleceğini düşünüyoruz. Deniz kaplumbağalarını deniz ortamında koruyabilmek için daha fazla sayıda uydu izleme cihazının takılmasına ihtiyaç var. Uydu izleme cihazları pahalı olduğu için sınırlı deniz kaplumbağasına takılıyor. Bir deniz kaplumbağası evlat edinene isim babalığı hakkını veriyoruz” dedi.
Toplam 2.385 km Yol Kat Etti
Canbolat, Türkiye 1’in 2 ayda kuş uçumu 1610 km, toplamda ise 2385 km yol kat ettiğini ve ortalama günlük hızının ise 39 km/gün olduğunu belirtti. Yaklaşık 50 kg olan Türkiye 1, 30-40 yaşlarında. Akdeniz’de takip edilen 20 deniz kaplumbağası içinde Türkiye’nin izlediği tek canlı. Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığı’nın 13 bin YTL’ye aldığı uydu cihazının pil ömrü yaklaşık 1 yıl. Türkiye 1, halen www.seaturtle.org ‘dan takip ediliyor.
