Rusya ile Gürcistan arasında yaşanan savaşın ardından bölgedeki hareketlilik devam ederken, ABD ve Polonya'ya ait 2 askeri gemi İstanbul Boğazı'ndan geçmeye başladı.
Gemilerin İstanbul Boğazı'ndan geçişi yaklaşık 2 saat sürdü.
Sabah erken saatlerde Ege Denizi yönünden Çanakkale Boğazı'na giriş yapan Polonya Donanmasına ait ''General Kazımıerz Pulaski'' isimli gemi ile ABD'nin ''Mc Faul'' gemisi kılavuz kaptan alarak Çanakkale Boğazı'ndan saat 11 sularında geçiş yaptı.
Akşam 18:00 sularında sahil güvenlik botu refakatında İstanbul Boğazı'na giren savaş gemileri yaklaşık 2 saatlik bir seyirden sonra, 17 millik İstanbul Boğazı'ndan çıkarak Karadeniz'e açıldılar.
Türk Sahil Güvenlik botunun eşlik ettiği gemilerin geçişi sırasında Fındıklı parkında özel televizyon kanalları canlı yayın yaparken, sahilde toplanan vatandaşlar dürbünlerle geçişi takip edip, fotoğraf çektiler.
Yetkililerden alınan bilgiye göre; Polonya gemisinin, varış limanı olarak Romanya'nın Köstence kenti bilgisini verdiği, ABD gemisinin ise nereye gittiği konusunda bir bildirimde bulunmadığı öğrenildi.
Dışişleri: Gemilerin geçişleri Montrö'ye uygun
Dışişleri Bakanlığı, ABD dahil yabancı askeri gemilerin Türk Boğazlarından geçişinin Montrö Sözleşmesi'ne uygun olarak yapılmakta olduğunu bildirdi.
Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, önceki açıklamalarda belirtildiği üzere, yabancı bayraklı askeri gemilerin, Karadeniz'e çıkış için, Montrö Sözleşmesi bağlamında Türkiye'ye yapılan bildirimlere uygun olarak Türk Boğazlarından geçtiği belirtildi.
Bakanlık, Boğazlardan NATO tatbikatı çerçevesinde geçen gemilerle ilgili şunları kaydetti:
"Bu bağlamda, NATO Birinci Daimi Deniz Görev Grubu'na mensup olan İspanya (SPS Almirante Don Juan de Borbon), Almanya (FGS Luebeck), Polonya (ORP General Kazimierz Pulaski) ve ABD'ye (USS Taylor) ait dört gemi, 2007 Ekim ayında onaylanan NATO planlı faaliyetleri uyarınca eğitim ve liman ziyaretlerinde bulunmak amacıyla Batı Karadeniz'de Romanya'nın Köstence, Bulgaristan'ın Varna ve ülkemizin İstanbul limanlarını ziyaret edeceklerdir."
Açıklamada, "Bunun dışında, ABD dahil diğer yabancı askeri gemilerin Türk Boğazlarından geçişi de Montrö Sözleşmesi'ne uygun olarak yapılmaktadır" denildi.
CHP, Boğazlar'dan geçen gemileri sordu
Diğer taraftan, CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Bursa Milletvekili Onur Öymen, Boğazlardan geçerek Karadeniz'e çıkan ABD gemilerini TBMM gündemine taşıdı.
Öymen, Dışişleri Bakanı Ali Babacan'ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına sunduğu soru önergesinde, Gürcistan'a insani yardım götürmek amacıyla bazı Amerikan gemilerine Türk boğazlarından geçiş izni verildiğinin öğrenildiğini belirtti.
Montrö Anlaşmasına göre Karadeniz'e sahili olmayan devletlerin “savaş gemileri”ne uygulanması öngörülen hükümler çerçevesinde izin verilmiş ise bildirim süresine uyulup uyulmadığını öğrenmek isteyen Öymen, “Bu izin, insani yardım amaçlı geçişlerle ilgili maddeye göre verilmişse, gemilerin tonajı bu istisnai hüküm için öngörülen tonaj sınırlarına uymakta mı?” diye sordu.
Öymen, Türkiye'nin Kafkaslar'da işbirliği önerisine NATO desteği sağlanıp sağlanmadığını ve Gökçeada'da inşa edilen havaalanını da sordu.
Haber ve Fotoğraflar: Muzaffer Sazak - Kemal Gök - Tarkan Biricik
