Hemen her gemide -kılavuz dışında- gemiye ilk gelen ve son çıkan bir kişi vardır: Gemi acentesi. Acente geminin her uğrak limanında gemi adına işlemleri yürüten kişi ya da kuruluştur.
Gemi acentesi donatanı/taşıyanı ya da kaptanı bir limanda temsil eden kişi/kuruluştur. Bu temsil hizmeti de “gemi acenteliği ” olarak bilinir. Acente kişi iken, acentelik ticari içerikli bir görev veya bir ticari hizmet şeklidir.
Türklerde gemi acenteliği eski sayılabilecek bir geçmişe sahiptir. Buğ (buhar) gemilerinin denizlere yayılmasıyla yaşıttır.
Osmanlı döneminde denizcilik kumpanyalarının mekânı Galata ve çevresiydi. Bu yüzden gemi acenteliği hizmetleri de gemilerin yanaştığı rıhtım ve iskelelerin odaklandığı Galata ve çevresinde yoğunlaşmıştı.
Osmanlılar döneminde bir toplumun can damarını teşkil eden ulaştırma hizmetlerini, özellikle de deniz ticaretini yabancılar yürütmekteydi. Dış taşımalarla uğraşan gemi acentelerinin neredeyse tamamı yabancıydı. 1880’lerde, gemi acenteliği yapan tek Türk, kayıtlara göre, Ali Hilmi Efendi idi. Ali Hilmi Efendi Şirketi Hayriye müdürüydü.
1800’lü yıllarda Galata ve çevresinde odaklanmış denizcilik kumpanyalarının ağırlığı yabancı denizcilik kumpanyaları idi. Bu kumpanyalar İstanbul limanına düzenli seferler (posta seferleri) çevirmekteydi. 1890’lı yıllarla birlikte yük ve yolcu hareketinin hızlanması üzerine İstanbul’a sefer yapan 28 yabancı denizcilik kumpanyası bir araya gelerek “Ecnebi Seyrisefain Kumpanyaları Dersaadet Bahriye Odası” adı altında örgütlendi.
Bu örgütlenmenin tarihi 6 Kasım 1902’dir.
Dersaadet Bahriye Odası’nın kuruluş amacı, Fransızca olarak basılıp Osmanlıcaya çevrilmiş, 6 Kasım 1902 tarihli Oda Nizamnamesinde şöyle belirtilmiştir:
“Şarkta gemi şirketlerini ilgilendirecek meselelerin tetkik ve takip edilmesi ve bu konu ile ilgili olarak bütün resmi daireler arasında gerekli teşebbüslerin yapılması, kendisine müracaat olduğu takdirde şirketler veya şirketler ile tüccar arasında ortaya çıkabilecek anlaşmazlıkların çözümü için dostlukla yardımcı olmak“
Ecnebi Seyrisefain Kumpanyaları Dersaadet Bahriye Odası, İstanbul Valiliği tarafından dernek statüsüyle onaylandığı 27 Kasım 1927 tarihine kadar Oda sıfatıyla hizmetini sürdürdü. Cumhuriyet döneminde ise dernek statüsüyle işlevlerini sürdürdü. Dernek statüsünün onaylandığı 15 Ocak 1928 tarihinde derneğin adı “Dersaadet Şambır Maritime dö Kampani de Navigasyon Etranger Cemiyeti” idi. Sonradan, 28 Haziran 1938 tarih ve 3512 Sayılı Cemiyetler Kanunu’na uyum bağlamında adı “Ecnebi Seyrisefain Şirketleri ve Armatörleri Cemiyeti” olarak değiştirildi.
Ecnebi Seyrisefain Kumpanyaları Dersaadet Bahriye Odası’nın ilk başkanlığını Compagnies Messageries’in temsilcisi Fransız M.Charles Déchaud yapmıştır.
Dersaadet Bahriye Odası’nın üyeleri İstanbul bağlantılı deniz taşımacılığı yapan yabancı armatörlerdi. Bu kumpanyaların 8 tanesi İngiliz, 5 tanesi Yunan, 3 tanesi Fransız, 3 tanesi Rus, 2 tanesi Alman, birer tanesi de Bulgar, Macar, Avusturya, Romen, Belçika, İtalyan ve Hollanda denizcilik kumpanyasıydı.
1900’lü Yılların Dersaadet’inde yabancı denizcilik kumpanyalarına acentelik hizmeti veren kişi ya da kuruluşlar şunlardı: A. Pironcoff, Seager & Joly, Agelasto,Sfezzo & C.,James La Fontaine, Bogdan De Jugovich, Georges Schrimpf, S&W Hoffmann, Theodoridi & C, Alfred C. Silley, M. Isaakides, A.Foresti, M.Coumaki, A. Kanavaloff, Charles Dechaud, J.W.Whittall &C.,E.C.Bartoro, Foscolo Mango &C.,Theo N. Curmusi, M.Barauna, G.Danezi, Doros Brothers, Timothee Reboul, A.Seymery, A.Tchaikowsky, Gilchrist Walker & C., ve F.Heald & Rizzo.
Bugün 130 üyeli Vapur Donatanları ve Acenteleri Derneği böylesi bir geçmişten geliyor.