TRACECA Ulusal Komisyon toplantısı
TRACECA Genel Sekreteri Zhantoro Satybaldyev, TRACECA Türkiye Ulusal Komisyon üyeleri ile dün Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü’ne gelerek bir toplantı gerçekleştirdi.Bilindiği üzere TRACECA Çok Taraflı Temel Anlaşmasının imzalanmasının 10. Yıldönümü ile TRACECA Programının 15. Yıldönümü için, Aralık 2008 tarihinde Bakü’de Bakanlar Konferansı yapılmıştı. Söz konusu konferansta Avrupa Birliği temsilcileri ve üye ülke Bakanları tarafından TRACECA’nın yeni roller üstlenmesi hususunda mutabakat sağlanmıştı. Buna göre Avrupa Komisyonu, AB Yüksek Düzeyli Grubun (HLG) raporu sonucunda belirlenen ve Türkiye üzerinden geçen Güney-Doğu aksını geliştirmek ve/veya Trans-Avrupa Şebekelerini (TEN-T) komşu ülkelere uzatmak yönünde yapacağı çalışmalarda TRACECA Kurumları ile Daimi Sekretarya’nın imkanlarını kullanmak ve bu yönde yeniden yapılanmaya gitmek istedi. Öte yandan TRACECA Programı kapsamında, önümüzdeki süreçte yine AB’nin mali desteği ile geçmişte olduğu gibi bir dizi yatırım ve teknik yardım projesi uygulamaya konulması ve de TRACECA 2015 stratejisinin uygulanmasına yönelik yeni eylem planları oluşturulacağı ifade edilmişti. Buna göre 16 Haziran 2009 tarihinde Kırgızistan’da yapılan 7. Bakanlar Konferansında TRACECA Genel Sekreteri seçilen Zhantoro Satybaldyev’den (Kırgızistan eski Ulaştırma Bakanı) AB tarafından yukarıda bahsedilen yeni roller hakkında bir çalışma yapması talep edilmişti. Bu bağlamda Genel Sekreter ve TRACECA Türkiye Ulusal Komisyon üyeleri ile dün Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü'nde bir toplantı gerçekleştirdi.
Toplantıya TRACECA Ulusal Sekreteri Dr. Barış TOZAR, TRACECA Ulusal Sekreter Yrd. İzzet IŞIK, TRACECA Uzmanı Seçil ÖZYANIK, Kıyı Emniyeti Gn. Md. Yrd. Gani AYGÜN, DLH Gn. Md. Yrd. Ahmet KUŞHANOĞLU, Denizcilik Müsteşarlığı Deniz Ticareti Gn. Md. Yrd Arif YAĞIZ, AB Koordinasyon Daire Bşk. Mustafa KAYA, Dış ilişkiler Daire Başkanlığından Ulusal Komisyon üyesi Daire Bşk Erdem DİREKLER’i temsilen AB Uzmanı Dr. Şeref TABAK, TCDD Dış ilişkiler Dairesi Başkanlığında Şube Müdürü Tunç GÜRSEL ve SHGM Ulusal Komisyon üyesi Gn. Md. Yrd. Haydar YALÇIN’ı temsilen AB ve Çoklu İlişkiler Koordinatörü Ayten KISACIK katıldı.
Toplantıda konuşan TRACECA Genel Sekreteri Zhantoro Satybaldyev, "Türkiye’ye gelme amacım sizinle bu toplantıda buluşmak, aynı zamanda 10. Uluslararası Ulaştırma Şurası’nda konuşmamı yapmaktı. Burada olmaktan çok memnunum. Burada konuşulan sorunlar TRACECA ülkeler için gerçek problemlerdir. Bu foruma katılmak benim için çok önemliydi. Aynı zamanda Türkiye’de nakliyat inşaatı çok büyük bir sorundur. Türkiye devleti tarafından forum ve TRACECA gelişmesi için çok büyük işler yapıyor. Amacımız TRACECA’nın işini nasıl yapacağız onu konuşacağız. Bununla ilgili reform konusunda sizin devletin pozisyonunuzu bilmek istiyorum. Biz bu reformu 3 kategoride görüyoruz. Birinci ulusal seviyede, ikinci uluslar arası, üçüncü kategori ise daimi sekreterlik bünyesinde. Ben Brüksel’de ki konuşmamda milli sekreterlerin ulaştırma bakanlığının içine dahil olmalılar dedim. Ulasal komisyonun başkanı sayın başkan olmalıdır. Böylece TRACECA sorunları daha fazla çözülür. Orta Asya devletlerinde bu çok büyük bir sorundur. Biz bu sorunlarda hep beraber çalışmalıyız ve çözmeliyiz. Uluslar arası komisyonunda TRACECA’nın başkanı milli sekreterlerle sıkı ilişki içinde olmalı. Böylece sorunları çözeriz. Üyeler arasında dayanışma ve kopukluk olmamalı. Sekretarya 4 yıl içinde seçilmeli. Türkiye’nin bir isteği varsa üye ülkelere aktarayım. Yoksa biz normal işlerimizi devam ettireceğiz. Problemler her zaman olacak ama biz bunları çözmeliyiz. Limanlar, sınır sorunları vize sorunları. Türkmenistan hala TRACECA ülkesi olmadı o da başka bir sorun. İran katıldı. Aynı zamanda Çin’le işbirliği için çalışıyoruz. Onların taşımacılığını yapıyoruz bazı problemler var onları halletmeye çalışıyoruz. Aynı zamanda başka sorunlar da var ama ümit ediyorum ki halledeceğiz." dedi.
TRACECA Ulusal Sekreteri Dr. Barış TOZAR, “TRACECA bir üst yapı olarak bakanlar var. 2000-2001 yıllarında genel sekreterlik kuruldu. Her bir Bakan ülkesinde ulusal komisyonun başkanı. Genel sekreterlik kurulurken ulusal sekreterlik verildi. Fakat bunlar kurulurken ileri görüşlülük uygulanmadı. Bağımsız olması istendi ama tek bir sekreterle yapılamadığı için yapısı kurulamadı. Bölgemizde uluslar arası ilişkiler ticareti hızlı gelişiyor. TRACECA önemli bir konuma geliyor bunu üyeler biliyor. Bu proje yürütülen en başarılı proje. Fakat sonuçları başarılı olduğunu göstermiyor. Avrupa birliği destek oldu fakat sorun yapılan projelerin uygulanmasında sorun. Bu uygulamayı yapsaydık sorun olmayacaktı. TRACECA için dönüm noktasındayız. Bir reform süreci başladı. Türkiye 2002 yılından beri TRACECA içinde çok aktif ve reformun aktif olmasını sağladı. Sebebi üyelerle bütün projelerin Türkiye açısından bir getirisi olmadı. 2003’te Türkiye aktif olmadı. 6 tane projemiz var. Bizim isteğimiz artık yapılan projelerin sonuçlarını görmek. Bu da ülkelerin proje sonuçlarını hayata geçirmesiyle olacaktır bunun içinde güçlü bir genel sekreterliğe ihtiyacımız var. Biz yine fikirlerimizi belirteceğiz. Bu konuda bir çalışmamız var ama genel sekreterlikten reform sürecini hazırlayıp bize dönmelerini istiyoruz.” dedi.
Zhantoro Satybaldyev, “Benim fikrim başkan olan ülke aktif olmalı. Ulusal seviyesinde olanlarla iletişim içinde olmalı. TRACECA milli sekreter bağımsız olsun böyle olursa çok iyi olur. Üye ülkeler içindeki kurum Ulaştırma Bakanlığı ile koordinasyon içinde olsun. Bu konuda Gürcistan’ı ve Bulgaristan’ı destekliyorum. Sınır konusuna değindi ve bu sorunu çözmek lazım. Böylece TRACECA‘nın geleceği çok iyi olacak. Amaç genel sekreter her zaman aktif olsun koordinasyonu sağlasın işi sadece bu olsun. Benim pozisyonum bu olmalı net yani. Tekrar söylüyorum sınırlar geçilmeli. Avrupa Birliğinde sınır olmadığı için çok güçlü.” dedi.
Reforma ihtiyaç duyulmasının iki nedeni olduğunu belirten TRACECA Ulusal Sekreter Yrd. İzzet IŞIK, "Bir işleyişi bir de Avrupa Birliği’nin yeni talepleri var TRACECA yeni bir rol vermek istiyor. Trans Avrupa’nın Karadeniz’e uzatılması. Bunun için bu bölgede yeni bir kurum kurmak istemiyor TRACECA’yı kullanmak istiyor. Üye ülkeler ve Avrupa bu konuda kararlı. Üç temel öncelik var. Bir tanesi TRACECA üye ülkeler ve Avrupa arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi ikincisi altyapı ve teknik sorunların halledilmesi. Üçüncüsü TRACECA koridorunun geliştirilmesi. Peki ne yapabiliriz. AGC var daimi sekretarya var ve ulusal sekreterlik var. Bu bağlamda reform yapılırken nelerin değişeceği süreçten sonra belli olacak biraz bekleyeceğiz. Bu üç aşamalı plan yapılmalı. TRACECA‘nı nı bütün elamanları gözden geçirilmeli. Genel sekreterliğin süresinin 3 yıl olmasını biz de savunuyoruz fakat genel sekreterlik seçimlerini dönem başkanlığından ayırmamız lazım. Dönem başkanı aynı zamanda genel sekreter olmamalı. Bu konuyu netleştirmek lazım. Ulusal sekreterler daha pratik görevler verilmeli bunu da işler hale getirmeliyiz aylık raporlarla. Genel sekreter toplantılara başkanlık etmekle sınırlı kalmamalı. Genel sekreterlik koridor işleyişi hakkında geniş bir yetkiye sahip. Genel sekreterlik sınır ötesi sorunlar ve politik sorunlarla ilgilenmek ve üstlenmek zorunda. Genel sekreterlik işi büyütecekse maddi açıdan bir destek verilebilir. Avrupa Birliği bu konuda bir destek verilebilir. Bir de daha önceden genel sekreterlik görevini yapanların görüşleri alınmalı. Bu projelerin uygulanması için çok önemli. Son olarak şunu söyleyebiliriz. Bir çok uzman gelmiş çalışmış ama bırakıp gitmiş, bu sorunun halledilmesi gerekiyor. Hazırlanacak bu reform sürecinin 6-7 sayfa şeklinde bir teksir olması gerekiyor. Bu ülkelerin anlaması için çok önemli." dedi.
Bizim vizyonumuz size çok yakın diyen Zhantoro Satybaldyev, “Genel sekreterlik prosedür olan işlerde değişiklik yapılmalıdır. Sizin tekliflerinizi değerlendireceğim. TRACECA koridoru uluslararası ulaştırma koridoru olması konusunda hem fikir değilim, siyasi çözüm olmasaydı biz bu sorunlar çözümlenmeyecek. Çünkü üye ülkeler arasında bu sorunlar çözülmüyor. Bizim amacımız koridorumuz daha cezbedici olsun taşımacılık bizi beklemesin. Biz istiyoruz ki koridor çok olsun. İstiyorum ki TRACECA ilerlesin genişlesin. Bir sorun da var milli sekreterler rapor vermiyor. Bu da ayrı bir sorun. Tekrar ediyorum ortak bir yol bulacağız. Üye ülkelerin pozisyonunu bilmeliyim. En kısa zamanda size bir draft gönderilecek. İnanıyorum ki net bir çözüme gideceğiz. Size başarılar diliyorum.” dedi.
Haber ve Fotoğraflar: Merve KORKMAZ - Deniz Haber Ajansı
