ULUSLARARASI UYDUYLA DENİZ HABERLEŞMESİ ÖRGÜTÜ (IMSO) YENİ DİREKTÖRÜYLE TARİHİ DÖNEMECE GİRDİ
Deniz Haber Ajansı Genel Yayın Yönetmeni ve Ulaşım Online Genel Koordinatörü Recep Canpolat, Ocak 2008 tarihinde onuncu ayını dolduracak olan IMSO yeni Direktörü İspanyol Kaptan Esteban Vincente Pacha’yı makamında ziyaret ederek kutladı.
Deniz Haber Ajansı ve Dünya Gazetesi tarafından Temmuz- 2008 tarihinde üçünçüsü düzenlenecek olan Altın Çıpa Türk Denizcilik Ödülleri törenine davet edilmesi vesilesiyle makamında ziyaret edilen Kaptan Pacha ile çok samimi bir hava içerisinde gerçekleşen ziyaret ve mülakatta, IMSO’nun yeni kurulacak gemilerin Uzaktan Tanıma ve İzleme (LRIT) Sisteminde gözetim ve izleme sorumluluğu üstlenmesi nedeniyle tarihi bir dönemece girdiği bir dönemde Kaptan Pacha hedeflerini ve yapılacakları büyük bir içtenlikle Deniz Haber Ajansı'na anlattı.
Recep Canpolat: Kaptan Pacha, neredeyse bir aydır yeni görevinizdesiniz, şu anda hissettiklerinizi veya görevle ilgili zorlukları bize kısaca özetleyebilirmisiniz?
Esteban Vincente Pacha: Bu görevde yeniyim ama İspanya’nın beş buçuk yıl IMO’da temsilciliğini yaptıktan ve bu arada IMSO’nun da tüm toplantılarına aktif olarak iştirak ettikten sonra yeni olduğumu söylemem mümkün değil, bu durum aynı zamanda benim yeni olduğumu söyleyerek görevimdeki zorluklara karşı mazeret belirtme imkanımı da ortadan kaldırıyor. Benim bu göreve gelişim bilgi ve birikim olarak bir yeni göreve gelişten ziyade sanki bir yatay geçiş gibi oldu. Tabii, pozisyon olarak böyle önemli bir örgütün başında olmak gurur kaynağı ancak bu görevin getirdiği sorumluluk ta aynı derecede önemli. Şu anda denizlerde seyreden binlerce geminin tehlikede oldukları zaman bunun hemen öğrenilmesi ve arama kurtarma faaliyetlerinin acilen ifa edilmesi ve bu suretle milyonlarca dolar değerinde maddi varlığın ve paha biçilemeyecek değerdeki insan hayatının kurtarılması hizmetinin ana unsuru olan uyduyla haberleşme sisteminin bu örgütün ana sorumluluk sahasında olmasının getirdiği sorumluluk hiçbir şeyle kıyaslanamaz. Ben de bu sorumluluğu bilgim ve birikimim dahilinde en iyi şekilde yerine getirmeye çalışıyorum. Lloyd’s List’e verdiğim röportajda dediğim gibi, IMSO’da yeni bir şafak doğuyor. Özellikle, LRIT’nin gözetim ve düzenleme sorumluluğunun bize verilmesi ve 2008 yılı sonuna kadar sistemin işletmeye alınacak olması nedeniyle şu anda çok yoğun bir çalışma ortamındayız.
Canpolat: Şimdiye kadar tek hizmet sağlayıcısı olan ve sizinde kontrolünüzde olmasına rağmen bu binada kiracısı olduğunuz tekel konumdaki INMARSAT şirketinin bu tekeline son vermek üzere IMSO sözleşmesinde yapılan değişiklik sonucu önümüzdeki dönemde başka servis sağlayıcı şirketler de uyduyla haberleşme hizmeti sağlayacak. Bu gelişmenin hizmet kalitesi ve diğer şirketlere de verilecek lisans hakkı dolayısı ile piyasadaki oluşumlar ve diğer etkileri yönünden ileriye yönelik tahmin ve değerlendirmeleriniz nedir?
Pacha: Ülkeniz de dahil IMO üyesi devletler uzun tartışmalardan sonra bugüne kadar elde edilen deneyimler ışığında INMARSAT’ın tekel konumundaki uyduyla deniz haberleşmesi servis sağlayıcı statüsüne son vererek bunu diğer şirketlere de yaygınlaştırmaya karar verdiler ve buna ilişkin IMSO sözleşmesi değişikliğini yaptılar. Bu değişiklikler IMO Genel Kurul toplantısında onaylandıktan sonra yürürlüğe girdi. Geleceğe yönelik perspektif yapmadan önce bu hizmetin esasını kısaca belirtmekte yarar var. IMSO daha önce hem ticari boyutu olan gemilerden uyduyla ücret mukabilinde yapılan kişiler ve şirketler arasındaki haberleşmeyi kendisi yapıyor ve buradan sağlanan gelirle de uluslar arası denizde zor durum alarm sistemini (GMDSS) ve dolayısı ile arama kurtarma faaliyeti için elzem olan zor durumdaki deniz araçlarıyla arama-kurtarma merkezleri arasındaki haberleşmeyi ücretsiz olarak temin ediyordu. Daha sonra uluslar arası bir örgütün işin ticari kısmından çekilmesi gerektiğine kanaat getirilerek, IMSO sözleşmesinde üye devletlerin kabulüyle yapılan değişiklikle uydu ile deniz haberleşmesinin ticari yönü yani gemi, şirket ve kişiler arasındaki ücrete tabi haberleşme özelleştirildi ve başvuru yapan INMARSAT şirketine altın hisse IMSO’da kalmak üzere bu bölüm devredildi. Bunun karşılığında INMARSAT şirketi ile yapılan Kamu Hizmeti Anlaşması (Public Service Agreement) gereği GMDSS hizmetlerini ve arama-kurtarma haberleşmesini anlaşmada öngörülen şartlarda sağlamaya başladı. Zaman içerisinde INMARSAT şirketinin tekel konumundan istifade ile ücretlerde aşırı artışlara gitmesi, bu arada internet ve cep telefonlarının sağladığı olanakları birleştiren bazı telekominikasyon şirketlerinin gemi sahiplerine bireysel bazda daha ucuza hizmet vermeleri ve INMARSAT’ın GMDSS hizmetini sağlayan tek şirket olması nedeniyle ileride olabilecek teknik, hukuki ve ticari anlaşmazlıklar dolayısı ile bu hizmetin verilmemesi durumunda denizde can emniyetini ilgilendiren bu konuda devreye girebilecek başka bir şirket olmaması nedeniyle INMARSAT’ın tekel konumunun ortadan kalkmasını ve diğer şirketlerin de bu konuyla ilgilenmesini sağlayarak cazip ve adil rekabet koşullarının sağlanması için bu değişiklikler yapıldı ve az önce söylediğim gibi bu değişiklikler IMO Genel Kurul onayından sonra yürürlüğe girdi, ama daha şimdiden üç ayrı şirketin hazırlıklarını tamamladığını ve hemen Kamu Hizmeti anlaşması yaparak bu hizmeti sağlamak üzere bize başvuracağını bilmekten memnunum. Konuya bir benzetme vermek gerekirse, biliyorsunuz cep telefonları ilk çıktığı zaman bazı şirketler ülkelerinde tekel konumdaydılar ve ücretleri ve kendilerine en çok gelir sağlayan hizmeti rekabet olmaksızın istedikleri gibi veriyorlardı. Ancak başka şirketlere de bu alan açılınca ve rekabet başlayınca hem kalite arttı hem de fiyatlar son derece ucuzladı. Ben bu alanda da aynı gelişmenin olacağına kuvvetle inanıyorum. Ayrıca bu açılımı IMSO’nun teknik ve mali açıdan güçlenmesi ve daha verimli bir hizmet vermesi açısından da yararlı buluyorum. Şu anda bulunduğunuz bu bina da biz denetlediğimiz şirketin kiracısı konumundayız. Ancak diğer şirketlerin girmesi ve anlaşmada yaptığımız değişiklikle artan gelirlerimiz nedeniyle muhtemelen Londra’daki Dünya Kahve Örgütü binasında bağımsız bir bölüm kiralayacak ve hizmetimizi tarafsız olarak sürdüreceğiz.
Canpolat: LRIT konusuna dönersek, bu konuda bize önümüzdeki dönemde yapacağınız faaliyetler ve konun gelişimi yönünde neler söyleyebileceksiniz?
Pacha: LRIT bildiğiniz gibi denizde güvenlik ve çevre kirliliğinin önlenebilmesi açısından son derece önemli bir konu ve bu konuda Uluslar arası Bilgi Merkezinin (Data Center) ve sistemin gözetim ve izleme görevinin IMO tarafından IMSO’ya verilmesini çok yararlı buluyorum. Dolayısı ile böyle önemli bir görevin IMSO tarafından üstlenilmesi de IMSO tarihinde bir dönüm noktası oluşturacak. İzin verirseniz bu konudan sorumlu Örgütün Direktörü olarak kamuoyuna bazı teknik bilgileri de uluslar arası alanda saygın ve IMO’ya akredite Turkish Maritime ve Deniz Haber Ajansı aracılığıyla iletmek istiyorum. LRIT sistemi ana konfügirasyon olarak uluslar arası, bölgesel ve ulusal olarak kurulacak üç bilgi merkezi ve bu bilgi merkezlerine SOLAS’a tabi gemilerden otomatik bilgi transferini sağlayacak ve gemilere monte edilecek cihazlar ile ülkelerin sahilleri ve çoğunlukla limanlarına tesis edecekleri yer istasyonları ve uzay haberleşme vasıtaları ile bilgi transferi sağlayacak aktarma merkezlerinden oluşacaktır. Bölgesel ve ulusal merkezlerin kurulması isteğe bağlı ancak uluslar arası bilgi merkezinin kurulması zorunludur. Sahilden yapılacak azami tanıma ve izleme mesafesi azami 1000 deniz mili olarak kararlaştırılmıştır. Gemiler sahile bu mesafeden daha kısa mesafeye yaklaştıkları zaman sisteme gireceklerdir. Sistemde gemilere ait bilgilerin sorgulaması SOLAS’a taraf devletler tarafından yapılabilecek ve bunun karşılığında sorgulama yapan devlet yaptığı sorgulama için bir ücret ödeyecektir. Şu anda bu ücret her gemi için gün başına 1 ABD Dolarıdır. Tabi sorgulama yapılmazsa bu ücret ödenmeyecektir. Ancak dediğim dibi sistem sadece olası terör eylemlerine karşı gemilerin önceden tanınması ve izlenmesi değil aynı zamanda tehlikeli yük taşıyan gemiler bakımından yetkili idarelerin çevre kirliliğinin önlenmesi açısından gerekli tedbirleri almalarını sağlayacak ön bilgileri temin edecektir. Bu kapsamda IMSO’nun kendi gözetim ve sistemin izlenmesi masraflarını karşılamak üzere alacağı miktar her 1 ABD Doları için 2 centtir. Tabi Dünya deniz ticaret filosunun şu anda 1 milyar GT ile yaklaşık 97.000 gemiden oluştuğu dikkate alınırsa, günde her gemi için 1 ABD Doları ile 2 centin neye tekamül ettiği daha iyi anlaşılır. Kısacası bir günde 97.000 doların azımsanamayacak bir rakam olduğunu düşünüyorum. Tabi ki biz de bu sistem için mevcut personelimizi ve bu işe ayıracağımız kaynakları iki katına çıkaracağız.
Canpolat: LRIT konusunda ülkelere tavsiyeleriniz nelerdir?
Pacha: Tabi ben IMSO’nun Başkanı olarak sistemin çok yaygın olarak tesisinden ve kullanılmasından yanayım ayrıca bu konun Dünya denizciliği için son derece faydalı bir teknolojik gelişim ve teknolojiden faydalanma anlamına geleceğine inanıyorum. Bu çerçevede, hem ülkelere hem de bölgesel oluşumlara ulusal ve bölgesel bilgi merkezlerinin (Data Center) kurulmasının kendileri ve sistemin istenen amaçlara ulaşması bakımından yararlı olacağını ifade etmek istiyorum. Çünkü ulusal merkezilerini kuran ülkeler kendi sahilleri civarında yapacakları sorgulama için sadece IMSO’ya 2 cent ödeyecekler, diğer taraftan uluslar arası bilgi merkezine para ödemeyecekleri gibi aksine diğer ülkelerin yaptıkları ve kendi ulusal merkezleriyle ilişkili sorgulamalarda ayrıca bir miktar gelir elde edecekler ve böylece kendi masraflarını ve diğer bölgesel ve uluslararası bilgi merkezlerinden yapacakları sorgulamaların da bir miktarını bu gelirlerden karşılayabileceklerdir. Ayrıca ulusal merkezler ve yer istasyonları tesis edilirken sistemin ayrı tesisler yerine VTS ve AIS merkez ve istasyonları ile aynı merkezlerde ve istasyonlarda tesisi optimum kullanma personel ve diğer gelirlerden tasarruf ile sistemin kolaylıkla bakım ve idamesi açısından son derece önemlidir. IMSO olarak ulusal merkezler ve istasyonlar kurulmadan önce bize danışılması ve hatta ziyaret etmek suretiyle LRIT sistemine uyum sağlayıp sağlamaması açısından yapacağımız ön değerlendirme son derece önem taşımaktadır. Çünkü ulusal sistem, en sonunda bizim onayımızdan geçtikten ve sisteme uyum sağlayacağına dair belgelendirildikten sonra. Uluslar arası merkezle entegrasyon sağlanacaktır. Aksi takdirde, ülkelerin sadece kendi sahilleri civarındaki gemileri izleyecek olması uluslar arası merkeze ödeyecekleri paradan tasarruf sağlayacaktır ancak diğer ülke sorgulamalarına karşı uluslararası merkeze aktaracakları bilgi transferine karşılık alabilecekleri geliri ve böylece kendi masraflarını karşılama imkanını ortadan kaldıracaktır. Bu da büyük bir kayıptır. Bu çerçevede ülkelere mümkünse azami mesafe olan 100 deniz miline kadar olan mesafeyi kapsayabilecek veya en azından bu mesafeye olabildiğince yakın mesafeleri kapsayacak bir sistemi kurmalarını öneriyoruz. Şu ana kadar Arjantin bize başvurdu ve 100 mili kapsayacak şekilde bir ulusal sistem kurmaya karar verdiklerini ve bunun hukuki altyapısı ile ilgili hazırlıklarını bitirdiklerini söyleyerek bizden teknik yardım istediler. Sanıyorum önümüzdeki günlerde diğer ülkeler de bize başvuracaklar. Bu çerçevede ulusal sistem kuracak ülkelerin biraz hızlı hareket etmelerinde yarar var. Çünkü sistem Kopenhag’da yapılan 83. MSC toplantısında onaylandı. Daha sonra en geç 2008 sonunda faaliyete geçecek, bu nedenle çok zaman kalmadı. Sistemde kullanılacak cihazlarla ilgili olarak halen İngiltere’de üç firmanın gerekli hazırlığı bitirdiğini duydum.
Canpolat: Bu konuda Türkiye’ye yönelik tavsiyeleriniz var mı?
Pacha: Türkiye, gerek AB bünyesinde yaptığımız eşleştirme (twinning) projeleri olarak ülkem olan İspanya bakımından gerek IMO’daki temsilciliğim sırasında ülke temsilciniz ve IMO Teknik Komite Başkan Yardımcısı Fikret Hakgüden’le olan karşılıklı destek ve işbirliği bakımından kişisel olarak her yönden benim ve ülkem için müstesna bir yeri olan ülkedir. Bu bakımından öncelikle, Müsteşarınız ve Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım sevgi ve selamlarımı iletmenizi istiyorum. LRIT konusunda ülkenizin de süratli hareket etmesini kuvvetle tavsiye ediyorum. Ben ve teknik ekibim Türkiye’ye bu konuda her türlü teknik yardımı yapmaya ve ziyarette bulunmaya hazırız. Ancak önümüzdeki günlerde bize başvuran ülkelerin sayısında artma olacağı nedeniyle sıkışık döneme girmeden bizden olabilecek yardım talebiniz bir an önce iletmenizde ve her şeyden önce ulusal sistemin kuruluşuyla ilgili süratli mevzuat hazırlığını bitirmenizde yarar var. Ayrıca, sistemin güvenliği açısından, IMO Teknik Komite Başkan Yardımcısı Fikret Hakgüden’ in de çok iyi bildiği ve hatta IMO’ya bu konuda hukuki yardım sağladığı gibi sistemin güvenliği ile ilgili ulusal hukuki mevzuatınızın da süratle oluşturulması son derece önemli. Aksi takdirde ileride yüksek tazminat talepleriyle karşı karşıya kalma riski olduğunu ifade etmek istiyorum. Bu vesile ile LRIT Konusunda başından beri işin içinde olmuş ve hukuki altyapısı konusunda engin bilgi sahibi Fikret Hakgüden’in ülkeniz vatandaşı olmasının bir şans olduğunu söylemden geçemeyeceğim.
Canpolat: Sizi yeni görevinizde kutlamaktan ayrı olarak ziyaretimizin bir nedeni de 2008’de üçüncüsünü düzenleyeceğimiz Altın Çıpa Türk Denizcilik Ödül törenine davet etmekti Bu nedenle davet mektubunuzu size vermek istiyorum. Daha önce iki defa ülke temsilcisi olarak bulunduğunuz İstanbul’da bu defa sizi IMSO Direktörü olarak görmek ülkemiz denizcilik dünyası açısından büyük bir memnuniyet kaynağı olacaktır.
Pacha: Çok teşekkür ederim. Bu törene iştirak etmek benim için de bir övünç kaynağı olacaktır. Törene katılmak için çaba göstereceğim.
IMO Teknik Komite Başkan Yardımcısı Fikret Hakgüden ve Deniz Haber Ajansı Genel Yayın Yönetmeni Recep Canpolat; IMSO Direktörü Esteban Vincente Pacha'yı makamında ziyaret ederek yeni görevinde başarılar diledi.
