• BIST 103.328
  • Altın 193,027
  • Dolar 4,6479
  • Euro 5,4758
  • İstanbul 21 °C
  • Ankara 25 °C
  • İzmir 27 °C
  • Antalya 31 °C
  • Muğla 29 °C
  • Çanakkale 25 °C

Ruslar'da Piri Reis şaşkınlığı

Ruslar'da Piri Reis şaşkınlığı
Osmanlı denizcisi Piri Reis, yüzyıllar sonra bile kendinden konuşturuyor. Piri Reis'in yaklaşık 500 yıl önce hazırladığı harita Rus tarihleri bile şaşırttı.
Eşsiz bir kartograf ve deniz bilimleri üstadı olarak bugün bile hala haritasının sırrı çözülemeyen Piri Reis, Rus basınına konu oldu. Komsomolskaya Pravda gazetesi, Piri Reis’in 16. yüzyılda çizdiği ve ilk dünya haritasını 2 tam sayfada gündeme getirerek, “Bu bir  mucize!” yorumunda bulundu. “16. yüzyılın dünyasında bilinmemesine rağmen,  Avrupa ve Afrika’nın batı kıyılarıyla, Güney Amerika’nın doğu kıyıları haritada bütün ayrıntılarıyla gösteriliyor. Buna inanmak gerçekten çok güç!” diyen araştırmacı muhabir Svetlana Kuzina, Piri Reisin haritasının bilim dünyasına bomba gibi düştüğü söyleyerek Rus okurları detaylardan haberdar ediyor: İşte haberden bazı bölümler: “Piri Reis’in, Antarktika keşfedilmeden 300 yıl önce bu kıtayı tüm detaylarıyla nasıl çizebildiğini anlamak mümkün değil. Haritada, güney kutbunda yer alan ve ancak 1958 yılında keşfedilen adaların bir bölümü ile Amerika ve Antarktika kıtaları arasındaki yarımadalar da  gösteriliyor. Bunun da ötesinde, harita bölgenin uzaydan çekilen fotoğraflarıyla da neredeyse bire bir aynı. Harita ilk olarak İstanbul Müzeler Müdürü Halil Ethem tarafından, 1929 yılında ortaya çıkarıldı ve bilim dünyasına bomba gibi düştü. 16. yüzyılın dünyasında bilinmemesine rağmen,  Avrupa ve Afrika’nın batı kıyılarıyla, Güney Amerika’nın doğu kıyıları da haritada bütün ayrıntılarıyla gösteriliyor. Peki Antarktika kıtası ne kadar süredir buzlarla kaplı? İlk bilim adamlarına göre bu süre 1 milyon yıldı. Fakat daha sonra, Antarktika’da bulunan toprakların 12 bin yıldır donmuş halde bulunduğu söylenmeye başladı. Ancak Piri Reis’in haritası bunların hepsini çürütüyor. Çünkü, bu mucizevi haritayı çizerken, ünlü denizcinin bazı kaynaklardan yararlanmış olması gerekiyor. Bu da, Antarktika kıtasının M.Ö 4000 yılllarında buzlarla kaplanmaya başladığını gösteriyor. Buna inanmak gerçekten çok güç. Çünkü, ilk medeniyet M.Ö 3000 yılında Mezopotamya’da doğdu. Çin ve Hindistan Uygarlıkları ise ancak bundan 1000 yıl kadar sonra ortaya çıktı.” PİRİ REİS KİMDİR?Osmanlı denizci. Dünya haritaları ve denizcilik kitabıyla tanınmıştır. Doğum tarihi kesin olarak bilinmiyor. 1465-1470 arasında Gelibolu'da doğdu. Kahire'de öldü. Asıl adı Muhiddin Pirî'dir. Karamanlı Hacı Ali Mehmed'in oğlu ve ünlü Osmanlı denizcisi Kemal Reis'in yeğenidir. Akdeniz de korsanlık yapmakta olan amcasının yanında yaklaşık 1481'den sonra denize açıldı. 1487'de onunla birlikte İspanya'daki Müslümanlar'ın yardımına gitti. 1491-1493 arasında Sicilya, Sardunya, Korsika adalarına ve Güney Fransa kıyılarına yapılan akınlara katıldı. Amcasıyla birlikte Osmanlı Devleti'nin hizmetine girerek 1499-1502 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda bir savaş gemisinde kaptanlık yaptı. 1511'de amcasının ölümü üzerine Gelibolu'ya çekilerek Kitab-ı Bahriye (Denizcilik Kitabı) üzerinde çalıştı ve 1513'te bir dünya haritası çizdi. 1516 Mısır seferinde Osmanlı donanmasında kaptan olarak savaştı. 1524'te sadrazam Makbul İbrahim Paşa'yı Mısır'a götüren gemiye kılavuzluk etti. Sadrazamın ilgilenmesi  üzerine 1525'te Kitab-ı Bahriye'yi yeniden düzenleyerek onun aracılığıyla I. Süleyman'a (Kanuni) sundu. 1528'de çizdiği ikinci haritasını da padişaha armağan etti. 1528'den sonra güney denizlerinde görev yaptı. Portekizlilerin Aden'i alması üzerine Süveyş'teki Osmanlı donanmasına kaptan atanarak 26 Şubat 1548'de Aden'i geri aldı. 1552'de önemli bir Portekiz üssü olan Maskat'ı ve ardından Kişm Adası'nı alarak Hürmüz Kalesi'ni kuşattı. Portekizliler'in Basra Körfezi'ni  kapatmak istediklerini duyarak kuzeye yöneldi. Katar Yarımadası'na, Bahreyn Adası'na egemen olarak Mısır'a geçti. Donanmayı Basra Körfezi'nde bıraktığı için sefer sırasında kendisinden yardımını esirgeyen Basra Valisi Kubâd Paşa'nın da girişimleriyle suçlu görülerek idam edildi. Büyük bir denizci olduğu kadar büyük bir haritacı olan Pirî Reis, korsanlık günlerinden başlayarak gezip gördüğü yerleri yabancı kaynaklardan da yararlanarak tarihi ve coğrafi özellikleriyle birlikte kitabında anlatmış ve haritalarını çizmiştir. Kitab-ı Bahriye'nin nazımla yazılan ve denizcilikle ilgili tüm bilgilerin toplandığı başlangıç bölümünde, genel açıklamalardan sonra Ege ve Akdeniz adaları tanıtılarak, denizle ilgili gözlem ve deneyim önemi vurgulanır. Fırtına, rüzgâr çeşitleri, pusula ve haritanın tanımından sonra dünyayı kaplayan denizler ve karaların oranı belirtilir. Portekizliler'in denizcilikteki ilerlemeleri ve keşifleri, Çin Denizi, Hint Okyanusu, Akdeniz ve Ege Denizi'ndeki rüzgârlar, Basra Körfezi, Atlas Okyanusu ayrıntılı biçimde anlatılır. Düz yazı ile anlatımın başladığı haritalı bölüm asıl metni oluşturur. Bu bölümde Çanakkale Boğazı'ndan başlayarak Ege Denizi kıyı ve adaları, Adriyatik denizi kıyıları, Batı İtalya, Güney Fransa, Doğu İspanya kıyılarıyla çevresindeki adalara ilişkin tarihi, coğrafi bilgiler verilerek kuzey Afrika kıyıları, Filistin, Suriye, Kıbrıs ve Anadolu kıyıları izlenerek Marmaris'te tüm Akdeniz'in havzası noktalanır. 1513'te çizdiği ilk haritasında Kristof Kolomb'un 1498'de çizdiği Amerika haritasından, Portekiz ve Arap haritalarından yararlandığını belirtir. Elde  kalan parçası Avrupa ve Afrika'nın batı kıyılarıyla Atlas Okyanusunu, Antil Adalarını, Orta ve Güney Amerika'yı gösterir. 1528'de çizdiği ikinci haritasından günümüze kalan parça, büyük bir dünya haritasının kuzey batı köşesi olup Atlas Okyanusu'nun kuzeyini, kuzey ve orta Amerika'nın yeni keşfedilmiş kıyılarını ve Grönland'dan Florida'ya uzanan kıyı şeridini içerir. Adalar ve kıyılar son keşiflere dayalı olarak daha doğru  çizilidir. Keşfedilmeyen yerler ise beyaz bırakılarak, bilinmediği için çizilmediği belirtilir. İlk haritadan daha büyük ölçekli ve gelişkin olan ikincisi, teknik olarak döneminin en ileri örneğidir.DenizHaber.Com
Diğer Haberler
ÇOK OKUNANLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2004 Deniz Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 293 75 48 | Faks : 0212 293 75 49 | Haber Scripti: CM Bilişim