Denizcilik MYO'larının sistemi değişiyor
Deniz Ulaştırması Genel Müdürü Özkan Poyraz, Denizcilik öğrencileri Derneği ile yapılan toplantıdaki Denizcilik Meslek Yüksek Okulları hakkındaki konuşmaları üzerine Deniz Haber Ajansı'na özel açıklamalarda bulundu.
Poyraz'ın 15 Ocak'ta Deniz Ticaret Odası'nda Denizcilik öğrencileri Derneği ile yaptığı toplantıdaki Denizcilik Meslek Yüksek Okulları hakkındaki açıklamaları ve akabinde taslak Gemiadamları Yönetmeliği değişikliğinin Denizcilik Müsteşarlığı'nın sitesinde askıya çıkması büyük yankı uyandırdı. Poyraz, yapılması tasarlanan düzenleme hakkında Deniz Haber Ajansı'na bilgi verdi.
Deniz Ulaştırması Genel Müdürü Özkan Poyraz yaptığı açıklamada, "Ülkemizde hem makine ve hem de güverte zabitan yeterlikleri, Sınırlı (500GT/750KW), Vardiya yada Makine Zabitliği (3000GT-3000KW) ve Sınırsız Uzakyol yeterlikleri olarak sınıflanmıştır. Denizcilik Meslek Liseleri ve Denizcilik Meslek Yüksek Okulları aynı segmente yani 3000GT ya da 3000KW ile sınırlı olan yeterliklere mezun vermektedir. Sınırsız tonaj/makine gücünde gemi zabitanına dünya genelinde gereksinim olmasına rağmen, 3000 sınırları vardiyadan sorumlu zabitanlar açısından filomuzun gereksinimini karşılamadığı gibi bu segmentte büyük bir istihdam sorunu oluşturmaktadır. 2002-2009 arasında 4818 adet 3000GT ile sınırlı olan vardiya zabiti, 3657 adet 3000KW ile sınırlı makina zabiti yeterlikleri üretilmiştir. Buna karşılık bu yeterliklere olan gereksinim filo yapımız düşünüldüğünde sadece yüzde 40 oranındadır. Ayrıca taraf olduğumuz STCW Sözleşmesine göre vardiya zabitliği yada makinistliği düzeyinde 3000 GT veya 3000KW sınırlamaları zaten mevcut değildir. Bu sınırlar 1.zabitlik ve 2.mühendis/makinistlik için söz konusudur." dedi.
Denizcilik İdaresi olarak, gemiadamı yeterliklerini düzenlerken, başta STCW sözleşmesinin gerekleri olmak üzere, IMO Gemiadamları Sistemi Denetimi, EMSA gibi örgütlerin uygunluk belgesi onamalarını teminen yaptıkları kalite denetimleri, Mevcut Anayasa Mahkemesi kararı, nihayet ulusal gemiadamı mevzuatını dikkate aldıklarını belirten Poyraz, bunların kendileri için kırmızı çizgiler olduğunu ifade etti.
Özkan Poyraz, tasarladıkları yeni düzenlemenin amacının; genellikle meslek lisesi çıkışlı olup, Meslek Yüksek Okullarına devam ederek toplam en az 5 yıl denizcilik eğitimi alan öğrencilerin, üniversitelerin lisans öğretimi veren Fakültelerinin kendi öğrencilerine beşinci dönem sonuna kadar uyguladıkları programlarını süre ve müfredat olarak karşılayacak ilave bir eğitime tabi tutularak sınırsız yeterlikler için yapılan sınavlara kabul edilmesini sağlamak olduğunu dile getirdi.
Poyraz yaptığı açıklamaların ardından kendisine yönelttiğimiz soruları ise şu şekilde yanıtladı;
Bu taslak 4 yıllık Lisans Mezunları ile eşitsizlik doğurmaktadır savını öne sürenler var. Bir eşitsizlik doğuyor mu sizce?
Burada kritik olan ayrımlar; tamamlama eğitiminin yine lisans düzeyinde eğitim veren kurumlar tarafından düzenlenecek programlar yolu ile verilmesi, Lisans öğrencilerinin İngilizce hazırlık sınıfının eşiklerini aşmalarını sağlayan ölçütlerin MYO mezunu öğrencilere de uygulanacağı, ayrıca 1 yıl staj zorunluluğunun devam etmesi ile GASM sınavlarından başarılı olunmasıdır. Böylelikle, STCW sözleşmesinde esasen olmayan ancak ülkemizde sentetik amaçlarla uygulanan 3000 sınırı MYO mezunlarına yönelik olarak kaldırılmış olacak, aynı zamanda Anayasa Mahkemesi'nin hükmettiği eşitlik koşulu yine üniversiteler içinde çözümlenerek, bozulmaksızın korunmuş olacaktır. Zira Lisans (4 yıllık) düzeyinde eğitim veren okulların öğrencileri, 3 sınıfta yani 5 inci dönem sonunda büyük stajlarını bitirmelerine müteakip uzakyol vardiya/makine zabitliği sınavlarına girmeye hak kazanmaktadırlar. Anlaşılacağı üzere MYO’ların ilave alacakları 5. Dönem ile lisans öğrencilerinin sadece 3 sınıfı eşitlemektedir. Fakat Lisans öğrencileri staj sonrası okullarına dönerek AII/2 veya AIII/2 eğitimlerini 4 üncü yıllarının sonunda tamamlamakta, meslek yaşantılarında ikinci kaptan/makinist eğitimlerini bir kez daha almaksızın üst yeterliklere hak kazanmaktadırlar. Oysa MYO’lar dan mezun olarak tamamlama eğitimi alanlar, mesleklerinin ilerleyen aşamalarında yükselme eğitimlerini almak zorundadırlar. Çünkü 2 dönem (1 öğretim yılı) eksik okumuşlardır. Bu yönüyle eşitlik ilkesine halel gelmemektedir.
Bu yönetmelik kurslardan mezun olan vardiya zabitleri/makinistleri için bir geçiş imkanı verecek mi?
Anayasa Mahkemesi'nin kararı, “Üniversitelerde karşılığı olan uzakyol vardiya zabitliği ve makinistliği eğitimleri özel kurslar tarafından verilemez” hükmünü amirdir. Bu sebeple idaremizce yasal süreçin sonu olan yüksek mahkeme kararının hilafına bir düzenleme yapılamaz. Bu demektir ki, yönetmelik taslağımız sadece MYO mezunu olan ön lisans ve ilave eğitimini üniversitelerde tamamlamış olan kişiler için geçerli olacaktır.
MYO’lardan eski yıllarda mezun olanlar için bu yönetmelik geçerli olacak mıdır?
Geçerli olacaktır. Ancak MYO’lardan mezun olmuş eski mezunların zaten kendilerini sınırsız yeterliklere taşımış olan başka izlenceleri takip ederek çoğunun ya dikey geçiş ingilizce sınavı veya yatayda 3000 ile sınırlı yeterliklerin üst fazlarına yükselmiş olduklarını tahmin ediyoruz.
Lisans Denizcilik İşletmesi Mezunlarının da benzer bir imkandan faydalanacağını öğrendik. Doğru mudur?
Dört yıllık Denizcilik İşletmesi mezunlarının da üniversitelerde görecekleri tamamlama programları ile uzakyol vardiya zabitliği sınavına stajlarını tamamlamalarına müteakip alınmaları için taslak çalışma bitirilmiştir. Ancak bu öğrencilerimizin STCW koşullarına göre almaları gereken eğitimin süresi 1200 saat civarında olup, MYO’lara oranla daha uzun bir süreci kapsamaktadır.
