• BIST 94.541
  • Altın 194,542
  • Dolar 4,7355
  • Euro 5,5009
  • İstanbul 21 °C
  • Ankara 14 °C
  • İzmir 21 °C
  • Antalya 21 °C
  • Muğla 17 °C
  • Çanakkale 17 °C

Denizcilikte 2016 beklentileri

Doç. Dr. SONER ESMER

Dünya ekonomisi kan kaybına devam ediyor. Dünya GSYİH’ı 2015 yılında bir önceki yıla göre % 3,1 ilerledi. Yıl içinde tahminlerde sürekli iyileştirmeler yapılıyordu ama bu artış oranı, revize edilen tahminlerin de altında kaldı.

2016’da dünyanın % 3,4 oranında büyümesi bekleniyor. Diğer yandan 2014 yılında zaten % 2,5 gibi düşük bir oranda gerçekleşen dünya ticareti artışı için yapılan 2015 tahminleri, %3,3’lerden % 2,8’lere çekilmişti. Türkiye son beş yılda 3.2 büyürken 2016 için % 4’ler telaffuz ediliyor.  Başka etkiler de var ama kabaca hal böyle olunca 2015, denizcilik sektörü için pek de iyi bir yıl olmadı, özetle artış devam etti ancak artış oranları küçüldü. 

Deniz taşımacılığında neler oldu?

Dünya deniz yolu taşımacılığı, 2014 yılında10,5 milyar ton olarak gerçekleşmişti. 2015’de % 2.0 oranında artış göstererek 10.7 milyar tona ulaştı. Yük bazında en fazla yük artışı petrol ve ürünlerinde olurken (2,9 milyar ton, % 4,8) onu konteyner izledi (1.7 milyar ton, % 3.1). Dökme yükler ise 2014’e göre % 0,3 oranında gerileyerek 4.7 milyar tonda kaldı. Yükteki artış % 2’ler seviyelerindeyken dünya filosu % 3 arışla 1.8 milyar DWT’a ulaştı. Özellikle konteyner gemi kapasitelerindeki artışın 2015’de % 8.5 olması sonucunda geçici olarak hizmet dışı bırakılan (lay up) gemilerde önemli artışlar yaşandı. 10,000 TEU kapasite üzerinde ve hatta içinde “mega gemiler”inde olduğu 9 gemi ile birlikte 260’ın üzerinde gemi bu listedeydi. Toplamda 1,36 milyon TEU kapasiteli konteyner gemisi bu akıbetten kurtulamadı. Küresel konteyner taşımacılığı 2014 yılında 171,2 milyon TEU iken 2015’de ilk tahminlere göre, beklenenin çok altında bir oranla, % 2,5 artışla 173,5 milyon TEU ya ulaştı. Henüz açıklanmadı ama 2014 yılında 678 milyon TEU olan aktarmalar dahil edildiğinde limanlarda elleçlenen konteyner sayısı için % 4-5 gibi artış oranlar telaffuz ediliyor. Sanırım bu hesapla limanlarda elleçlenen konteyner sayısı 700 milyon TEU civarında olacaktır. Türkiye’de ise konteyner elleçlemeleri 2009’dan bu yana ilk kez geriledi (%-2.5) ve 8.2 milyon TEU oldu, kayıplar daha çok transit yüklerde yaşandı.  

2016 yılı beklentileri nedir?

Bu konuda farklı görüşler olmakla birlikte kendi görüşlerimi de ekleyerek kısaca özetleyeyim. 2009 yılında ortada somut bir kriz vardı, şimdi ise krizin nedenleri arasında dramatik bir şekilde varil fiyatları düşmesine rağmen üretimin 2015’de %2,9, talebin ise % 1.8 arttığı petrol, ürün fiyatları, politik istikrarsızlık gibi birçok neden var. Navlun indeksleri 2009 yılının da altına inerek tarihi dipleri gördü. Gündemimize “zombi gemiler” girdi. Hatta bazı yayın organları cevher gemilerinin günlük kiraları ile bir Ferrari’nin günlük kiralarını karşılaştırmaya başladı, Ferrari daha ucuza geliyordu. Görünen o ki 2015-2016 yılları denizcilik sektörünün şu ana kadar gördüğü en kötü yıllar olarak tarihe geçecek. Bunlar yetmezmiş gibi limanlar halen “mega gemiler”in baskısı altında. Diğer yandan gemi kapasitelerinin büyümesi, ticaretteki durgunluk, düşük navlun oranları gibi faktörler hatları kendi aralarında stratejik ortaklıklara yöneltmeye devam edecektir. Bu da mevcut stratejik ortaklıkların (Alliance) yeniden gözden geçirilmesi anlamına gelebilir. 

Son olarak 2016 yılı panama kanalındaki genişleme projesinin tamamlanması ile kayıtlara geçecektir. Bu gelişme denizcilikte birçok alışkanlığın değişmesine neden olacaktır. Bölgeye daha büyük gemiler atanırken Asya-Doğu Amerika hatları gibi mevcut hatların revizyonu beklenebilir. Tahmin rakamlarına küçük de olsa müdahaleler başlasa da 2016’nın 2015’ten biraz daha iyi geçmesi bekleniyor. Bu da sektörü halen zor günlerin beklediğini gösteriyor. 

Kaynaklar: Dünya Bankası, Clarkson, Drewry, TUİK, UDH Bakanlığı Web sitesi, TÜRKLİM

Bu yazı toplam 166147 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÇOK OKUNANLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2004 Deniz Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 293 75 48 | Faks : 0212 293 75 49 | Haber Scripti: CM Bilişim