• BIST 117.522
  • Altın 161,933
  • Dolar 3,7875
  • Euro 4,6596
  • İstanbul 7 °C
  • Ankara 1 °C
  • İzmir 8 °C
  • Antalya 7 °C
  • Muğla 2 °C
  • Çanakkale 7 °C

Japonya'nın enerji politikası

HARUN ŞİŞMANYAZICI

Bilindiği üzere Japonya Dünyanın en büyük LNG ithalatçısı olup, kömür ithalatında Çin’in arkasından dünyada 2.ci, Petrol ithalatında ise Amerika ve Çin’in arkasından dünyada 3 cü sırada bulunmaktadır.*

*ABD kaya gazından doğal gaz üretmeye başladıktan sonra enerji bakımından  %80 kendi kendine yeterli olmaya başlamış ve dünyanın en büyük petrol ithalatçısı Çin olmuştur.(Bkz EIA CHINA)

1-012.jpg

Çin 2013 de ikinci sırada olsa da 2014 kestirmeleri birinci sırayı işgal edeceği yönündedir. Bazı kaynaklarda bu yıl ABD’nin enerji kaynakları bakımından %80 kendi kendine yeterli olduğu belirtilmektedir. Ham petrol  ve diğer sıvı yakıtlar bakımından ise daha önce %60 açığı bulunurken bu aşağıdan da anlaşılacağı üzere 2013 yılında petrol ve diğer sıvı  ithalatı toplam enerji ham maddeleri tüketiminin %32 sine düşmüştür. Aşağıdaki diagramda bu açığın 2040 kadar devam edeceği gösterilse de , diğer birçok kaynakta gelecek 10 yıl içinde ABD’nin enerji ham maddeleri bakımından kendi kendine yeterli olacağı ve hatta doğal gaz ve ham petrol ihracatçısı olacağı belirtilmektedir. Nitekim daha önceki raporlarımda da belirttiğim üzere geçtiğimiz aylar içinde ilk ihracatın yapıldığı haberlere düşmüştür.

2-012.jpg

Japonya ‘nın kömür üretimi 2002 yılında sona ermiş ve bu tarihten beri ülke tam anlamı ile ithalata bağımlı olmuştur. Önceleri dünyanın en büyük kömür ithalatçısı iken 2009 yılında net kömür ithalatçısı olan Çin  Japonya’nın bu ünvanını elinden almıştır. Çünkü Çin’in enerji üretiminde kömür önemli bir paya sahiptir. Aşağıdaki tablo elektrik üretiminde kullanılan hammadde girdilerini değil ,Çin’in enerji maddeleri kullanımını belirtmektedir. Bunun içinde doğrudan enerji maddesi olarak kullanılan mallar ve aynı zamanda elektrik enerjisi üretmek için kullanılan enerji girdileri bulunmaktadır.

3-013.jpg

Çin 2017’e kadar %69 olan kömür payını %65’e düşürmeyi planlamaktadır.

Japonya kömür ithalatını çoklukla Avusturalya’dan yapmaktadır. Bunun da nedeni Avusturalya kömürünün kalorisi çok daha fazla olmaktadır. 2012 yılında 133 Milyon ton Thermal Kömür ve 53 Milyon Metalurgucal kömür ithal etmiştir.(EIA Raporu) Japon Maliye Bakanı figürlerine göre ise year on year bazında yıllık %5 artış ile 2013 Nisan -2014 Mart Mali yılı döneminde 111.52 Milyon ton Thermal kömür ithali yapılmıştır. Bir çok kaynakta da 2011 yılındaki depremden sonra meydana gelen Nükleer santral kazasından sonra 2 yıl içinde Japonya’nın kömür ithalatının %6 arttığı yer almaktadır.

Coal Trend no 19 adlı kaynakta ise Japonya’nın Thermal Kömür ithalatı 132 Milyon ton olarak yer almıştır. Dolayısı ile bu rakamlar arasında fark bulunmaktadır. Diğer başka bir kaynakta ise 2011 yılı için Thermal kömür ithali 115 Milyon mts 2013 yılı için ise 132 Milyon ton olarak verilmiştir.(BkzJapan's power companies are drawing up plans for new coal-fired power plants but will the country really need all the extra capacity? 6 June 2014)

111.52 Milyon ton kömür ithalatının 70 Milyon tonu yukarıda söylenildiği üzere Avustralya’dan 40-45 Milyon tonu ise Endonezya’dan yapılmaktadır. Normal de Nükleer Santrallerin kapanması ile alternatif enerji olarak kömüre daha fazla ağırlık verilmesi beklenmiş ise de bu enerji ham maddesindeki artış LNG karşısında sınırlı olmuş LNG ye daha fazla ağırlık verilmiştir.

II-GELECEK 10 YILDA JAPONYA’NIN KÖMÜR İTHALİ ARTACAKMIDIR?

Enerji sektöründe üzerinde durulan husus Japonya’nın kömür ithalatının önümüzdeki yıllarda artıp artmayacağı ve bunun deniz taşımacılığına olan etkisidir.

Yapılan inceleme ve kestirmelere göre ;2018 yılına kadar Japonya’nın kömür ithalatında %1 den daha az bir düşme , Metallurgıcal Kömür ithalinde ise(Demir Çelik Sanayi hammaddesi)biraz artış beklenmektedir. Diğer bazı kaynaklarda ise, aşağıdan da görüleceği üzere  Thermal kömür ithalatındaki  bu düşme daha geniş bir periyod için  %2.2 olarak verilerek 2019 da 127 Milyon tona  düşeceği belirtilmiştir.

Kömür ile çalışan termik santraller de kullanılan yada tüketilen kömür miktarını artırmak mümkün değildir. Çünkü bu santrallerin çoğu %80-85 ütilizasyon ile çalışmaktadır. Nitekim 2014 yılı için termal kömür ithalatı ve tüketiminin 2013 yılı ile aynı olacağı kestirilmiştir. Bunu Coal Trend No 19 da görmemiz mümkündür. Bu çalışmada  Japonya’nın 2013 Termal Kömür ithalatı 137 Milyon ton, 2014 de 137 Milyon ton 2015 de ise 135 Milyon ton olarak verilmiştir. Buradaki azalma dikkat edilirse %1.5 olmaktadır.  Bu da yaklaşık olarak diğer kestirmelere yakın bir değer olarak karşımıza çıkmaktadır .Ancak 2014 yılı için tüketim miktarının sabit kalması ve 2015 yılı için  azalma tahmini Nükleer tesislerin bir kısmının yeniden faaliyete geçeceği esası ile yapılmıştır. Fakat Nükleer tesislerin devreye girmesi 2015 ortasına ertelenmiştir.

Yukarıda da belirtildiği üzere Kömür kullanımı ve ithalatındaki ufakta olsa azalma beklentisi Nükleer santrallerin bir kısmının yeniden faaliyete geçme beklentisine ilaveten  bu yıl ve önümüzdeki yıl faaliyete geçecek yeni kömür ile çalışan termik santrallerin olmamasından kaynaklanmaktadır.

2011 yılındaki Nükleer santral faciasından sonra Japonya’da tüm termik santraller kapanmış ve 2012 yılında bunlardan iki tanesi açılmış ,sonra 2013 yılında yeniden kapanmıştır.(Ancak bazı kaynaklarda 2013 yılında iki reaktörün çalışmaya devam ettiği ancak yılın yarısında çalıştığı yer almaktadır)

Fakat geçtiğimiz günler içinde 10 enerji üretim tesisinde  16 Nükleer reaktörün  yeniden faaliyete geçmesi için  hükümete baş vurulmuştur.

6 Mayıs 2014 tarihinde PLATSS tarafından yapılan ‘’Upside in Japanese thermal coal imports limited despite nuclear shutdowns’’adlı çalışma da bu müsaadenin verileceği esası ile yapılan kestirmelerde (Ancak bu müsaadenin verilmesinin zor olduğu beyan edilmiştir) kömür ithalinin biraz azalabileceği çünkü kömür ithalinin ve kullanımının Nükleer Enerji Santrallerinin yeniden kullanılmaya başlayıp, başlamamasına bağlı olduğunu, fakat kullanılmaya başlasa bile  önemli bir düşme olmayacağı belirtilmiştir. Ayrıca bunun  ancak bazı kömür ile çalışan termik santrallerin uzun süreli bakım tutumu nedeni ile ortaya çıkabileceği izhar edilmiştir.

 Nitekim kömür ile çalışan termik santrallerinin mecburi bakım tutum süreleri oldukça geçmiş olup, bu nedenle bazı nükleer reaktörlere müsaade edilebileceği beklenmektedir. Japonya da 2-3 yıl sürekli olarak kullanılan bu tip kömür ile çalışan terminallerin mecburi olarak bakıma alınması icap etmektedir.

Ancak Japon hükümeti elektrik enerjisine olan ihtiyaç nedeni ile 4 cü birbirini takip eden yıl da bu terminallerin çalışmasına müsaade etmiştir.  Fakat bununda bir sonu bulunmaktadır.

Bilindiği üzere Japonya kapasitesi 46.148 MW olan  50 Nükleer reaktör ile enerji ihtiyacının %31ini karşılamaktaydı.  Yıllar itibari ile Japonya’nın elektrik enerjisi üretim kaynaklarının yüzdeleri  değişmiştir. Bu değişim aşağıda belirtilmiştir.

YIL (Mali Yıl 1 Nisan/31 Mart)

  ENERJİ KAYNAKLARI                        2010-2011        2013-2104       2013-2014

Hidroelektrik Santraller                       %8                      %8                     %8

Kömür                                                      %23                     %27                    %27

LNG                                                          %31                       %48                   %48

Petrol ve Türev                                       %5                          %15                   %5

Nükleer                                                    %31                         %1                    %10

Yenilenebilir                                            %1                           %1                     %1

Japonya enerji ihtiyacının sadece %10 unun altında bir kısmını kendi kaynaklarını karşılamakta geri kalanını ithal etmektedir. Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere  2011 depremi sonrası meydana gelen  Fukıshıma Nükleer santral kazasından sonra tüm nükleer santrallerin kapanması nedeniyle kömürün payı  sadece %4 artmış ancak buna karşın LNG kullanımının payı  %26 artmıştır. Petrol ve müştaklarının kullanımı ise %10 artmıştır. Fakat burada kullanılan sıvı yakıt türlerinde (Petrol ve türevlerinde) düşük sülfürlü yakıt kullanılmaktadır. Bu süre içerisinde artan petrol ve doğal gaz fiyatları ile nükleer santrallerinin kapanarak pahalı enerji türüne geçilmesinin Japonya ya maliyeti 2 yılda( 2013 yılına kadar) 30 Milyar usd olmuştur. Kömür ithalatı bu 2 yılda %6 artmış ve kömür ithalatına ödenen para ise %17 artarak yıllık 12 Milyar usd olmuştur. Japonya Fuel ithali için 2012 de 250 Milyar harcamıştır. Bunda Yen’in değer kaybetmesi ve doğal gaz ve petrol fiyatlarının artması neden olmuştur.

 Japonya 2014-2015 döneminde 91.1 Milyon Metrik ton LNG ithal ederek, LNG ithali  rekor bir seviyeye ulaşacaktır.(Bkz Japan Aıms for 4 B annual ınvestment  ın coal power  overseas /penn energy 23 July 2014)

Kömür ithalatında çok fazla artış beklenmemekte tam tersi yukarda da açıkladığı üzere tedrici bir azalış beklenmektedir. Bunun nedeni Kömür ile çalışan termik santrallerin çok eski olması ve kapasite artırımı için çok fazla imkanının bulunmamasıdır. Japonya  Elektrik Üretim Şirketleri Federasyonu’nun web sitesinde belirtildiğine göre Ülkenin en büyük 10 enerji şirketi  31 Mart ile 2014 tarihinde sona eren  mali yılda rekor seviyede kömür tüketmiştir.(59.93 Milyon ton  )bu kullanım bir önceki yıla göre %19.3 fazla olmuştur.2013-2014 yılındaki kömür tüketimi artışı iki yeni kömür ile çalışan termik santralin geçen sene devreye girmesinden kaynaklanmıştır.

2017 ye kadar yeni kömür ile çalışan bir santral devreye girmeye girmeyecektir.  Küçük bazı COAL POWERED PLANT lar yani kömür ile çalışan enerji santralleri 2017 de faaliyete geçecek asıl büyük olan tesisler  2020-2027 arası faaliyete geçecektir.

Bu süre içerisinde 10.000 MW  yeni kömür enerjili termik santraller devreye girecektir.(Bkz  Upsıde ın Japanese thermal coal ımports limited despite nucleer shutdowns Manila Platts 6 May 2014)

Bu yeni planlanan tesisler Arasında    Kansai Elektrik Power Co (KEPCO)’nun 1 Milyon KW’ lık  projesi,Chubu  Elektrik Power Co’nun  1.5 Milyon KW’lık projesi , Tokyo Elektrik  Power Co’nun ise 2.6 Milyon KW lik tesisi bulunmaktadır.

Japonya’da Enerji Sektörü ile ilgili sınırlayıcı kuralların kaldırılması yada yumuşatılması politikası sonucu (Bunların bazıları yukarıda açıklanmıştır) Geleneksel olarak elektrik üreten şirketlerin dışındaki bazı şirketler de yeni kömür ile çalışan termik santraller kurmaya teşvik etmiştir.  Osaka Gas Co Tokyo içinde  149 MW kapasitesinde bir termik santral kuracağını ilan etmiştir.  Aralık 2013 de Nıppon Steal  Sumutomo Metal Corp ve Elektrik Power Development Co joınt venture tesis ederek 640 MW kapasiteli kömür ile çalışan termik santrali Tokyo yakınlarında kurmayı planlamışlardır.

Bağımsız küçük şirketler genellikle mahalli perakende piyasası için üretim yapmayı planlamaktadırlar. (BkzJapan's power companies are drawing up plans for new coal-fired power plants but will the country really need all the extra capacity? 6 June 2014)

Yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere 2011 Fukushıma Nükleer kazasından sonra Nükleer tesislerin kapanması ile ortaya çıkan enerji açığının kapanması hususunda alınan önlemler muvacehesinde kömür santrallerinin aktif bir şekilde devreye girmesi ve yeni projelerin oluşturulması beraberinde hava kirliliği sorununu da devreye sokmuştur. İlaveten enerji maliyetlerini de artırmıştır.

Enerji üretiminde LNG nin payı artsa da Japon Maliye Bakanı verilerine göre zaman zaman LNG nin pahalı olduğu dönemlerde LNG den kömüre shıft edilmiştir.  Böylece Japonya da atmosfere salınan CO2 emisyonu artmıştır. Bu yılın Şubat ayında LNG ithalatı %0.2 düşmüştür.  Ocak ayında ise düşme yıllık olarak (Bir önceki yılın Ocak ayı ile mukayese edildiğinde)%0.6 idi. Şubat ayında Thermal kömür ithali ise year on year olarak (Yıllık)%4.8 artmıştır. Ocak ayında bu artış %17 idi . Ağustos 2014 de ise LNG ithalatı bir önceki yılın aynı dönemine göre  %2.7 düşerek 7.05 Milyon ton olmuştur. Bu dönemde Japonya’nın ham petrol ithalatı da bir önceki yılın Ağustos ayına göre %11 düşerek 16.05 Milyon kilolitre olmuştur. Thermal kömür ithalatı ise %10 artarak 10.48 Milyon ton olmuştur.( Bunun nedenleri aşağıda açıklanacaktır.  )*

*Aşağıda görüleceği üzere Temmuz 2014 de de Japonya’nın Thermal kömür ithalatı artmıştır.

Japonya’nın Co 2 salınımı  Mart 2013 de peak seviyeye ulaşmıştır. Bu yılda bu seviyenin artacağı beklenmektedir. Nitekim öyle olmuş ve 2014 ortalarında artan kömür ithalatı ile birlikte Co2 salınımı artmıştır.

USA Mevcut teknoloji ile kömür kullanarak  enerji üretimi yapan santralleri bloke ederken Japonya’da yukarıda sözü edildiği üzere bu tesislere yeni yatırımlar yapılmaktadır. Ancak  Japonya‘nın bu konudaki yeni politikası ucuz fakat daha fazla çevre kirliliği yaratan kömür ile çalışan teknolojilerin kullanılması yerine daha az çevre kirliliği yaratan teknolojilerin kullanılması yönündedir. İlaveten politika olarak bu yeni teknolojilerin kullanılması için gelişmiş ülkelerin gelişme yolundaki ülkelere fon aktarmaları gerektiğini ve ancak bu yolla hava kirliliğinin önlenebileceğini ileri sürmektedir.

Özetle bir taraftan Japonya’da kömür santralleri nedeni ile çevre kirliliğinden söz edilmekte, ancak bu ucuz bir alternatif olması nedeni ile bu konuda yeni projelere yatırım yapılmakta, LNG’nin Japonya enerji üretimi içindeki payı artmakta fakat pahalı olması nedeni ile ilave külfet getirmekte ve Dış Ticaret açığına neden olmaktadır. Enerji maliyeti nedeni ile, halkın tepkisine rağmen ,Japon Hükümeti Nükleer reaktörlerin bazılarını devreye sokmayı planlamaktadır.

Japonya’nın 2013 yılı Enerji Ham Maddeleri ithalat Miktar ve Maliyeti aşağıdaki tabloda görülmektedir.

Following is a preliminary breakdown of energy imports in 2013, with volumes of crude, oil products and gasoline/naphtha in million kilolitres; LNG, LPG and coal in million tonnes; values in million yen.

Fuel type    Volume   Yr/Yr(%)        Value   Yr/Yr(%)

Mineral Fuels       n/a        n/a   27,435,268       13.9

Crude Oil   211.717       -0.6   14,240,822       16.3

Oil products       n/a        n/a    2,712,366       10.2

(Mogas/naphtha)    27.707        0.7    1,781,690       19.8

LNG    87.491        0.2    7,056,795       17.5

LPG    12.120       -8.2    1,071,231        4.8

Coal   191.544        3.5    2,298,881       -0.9

(Thermal Coal)   109.029        1.3    1,170,044        2.0

($1 = 102.3550 Japanese yen)

(Reporting by Osamu Tsukimori; Editing by Aaron Sheldrick and

Ed Davies)(Bkz Update-2 –Japan’s 2013 LNG Imports hıt record hıgh on nuclear woes-Reuters)

Yukarıdaki Thermal kömür ithalat miktarı dikkat çekeceği üzere yine farklı bir kaynakta farklı olarak belirtilmiştir.

Resources and Energy Quarterly September 2014 (Bureau of Resources and Energy Economıcs)göre  ise yukarıdaki açıklamalarımıza paralel olarak Japonya’nın kömür ithalinin artıp artmayacağı Nükleer tesislerin yeniden kullanılmasına müsaade edilip edilmeyeceğine bağlı olup, bu müsaade verilirse yaşlı kömür santrallerinin kapanacağına işaret edilmiştir. Ayrıca yukarıdaki tüm verilerden farklı olarak  önümüzdeki yıllarda 2014 yılı Thermal kömür ithalatı miktarı olan 142 Milyon tondan(Tahmindir) yıldan %2.2 düşüş ile 2019 da JAPONYA’nın thermal kömür ithalatının 127 Milyon ton olacağı belirtilmiştir. Oysa aynı kurum daha önceki raporunda yukarıda açıklandığı üzere 2014 yılı Thermal Kömür ithalat miktarını  aşağıdaki şekilde vermişti

 Yıllar İtibari ile Ülkelerin  Thermal Kömür İthalatı Miktarları (Milyon ton)(Kaynak Coal Trend No 19)

Ticaret         2012                2013                2014               2015

İthalat           989               1023                   1035               1055

 

JAPONYA     132                    137                  137                  135

ÇİN                218                    251                 260                   267

HİNDİSTAN  123                     130                 135                   141

KORE              94                       96                    97                     99

TAYVAN          56                       56                    57                      58

ASYA TOP     691                      738                 755                     770  

AVRUPA            215                      210                208                     216

AVRUPA Birliği 27  168               165               159                    162

DİĞER                         47                45                 50                     54

İhracat

 Avustralya            171                        188               190                  197

Kolombiya              82                           76                    81                   90

Endonezya             380                         411                420                 413

Rusya                      116                         110                 108                105

Güney Afrika          74                          73                     76                   80

ABD                         51                        47                       41                    35

Kaynak .Resources and Energy Quarterly,June Quarter 2014 BREE, Not 2014 ve 2015 tahminidir

Gelecek 10 yıl içinde yukarıda sözü edilen projeler realize edilirse 2011 Yılına göre Japonya’nın Kömür ile çalışan termik santrallerinin kapasitesi %21 artacaktır. Kısaca 2019 a kadar Japonya ‘nın Thermal kömür ithalinde  tedrici bir düşme 2019 yılından sonra ise   yine Nükleer enerjinin yeniden ve ne derece devreye girmesine, ve projelenen kömür ile çalışan santrallerin realize olmasına  bağlı olarak artacaktır.

III-2014 YILINDA DÜNYADA THERMAL KÖMÜR TÜKETİMİ BİR ÇOK BÖLGEDE DÜŞERKEN JAPONYADA ARTMAKTADIR.

2014 Yılının ilk 3 ayında Japonya’nın Thermal kömür ithalatında bir problem olmamış ,ancak Haziran ayında bir düşme olmuşsa da Ağustos ayında yukarı da da söylenildiği üzere bir önceki yılın Ağustos ayına göre %10 artış ile 10.48 Milyon ton olmuştur.(Bkz Japan Crude Imports fall, Thermal Coal Imports ar record  hıgh –Hellenıc Shıppıng News)

 Temmuz ayında ise AVUSTARLYA’nın WARATAH  Terminalinden yapılan taşımalar yada ithalat bir önceki aya göre %48 artmıştır. Çin’in alımları ise hem Haziran hem de Temmuz ayında düşmüştür.

Bu yılın ortalarında dünyada ya da en azından önemli bölge ve ülkelerde Thermal Kömür ithalatında bir düşme görülmektedir. Bunun istisnası Japonya’dır. Japonya da ise artmaktadır. Bunun nedeni TEPCO(TOKYO Elektrik)’nun Keshıwazaki Nükleer Enerji İstasyonunun yeniden faaliyete geçmesini 12 ay erteleyerek 2015 yılı ortalarına bırakmasından kaynaklanmıştır.

Dünyada Thermal kömür ithalatındaki düşmenin nedenleri ise, özellikle Çin alımlarındaki azalma (Endonezya ithalatındaki düşme)kısa dönemde mevsimsel olmayan hava şartlarından kaynaklanmıştır.

*Avrupa’daki mutedil kış  şartları nedeni ile kömür stokları yılın en üst noktasına ulaşarak 6 Milyon tonun üstüne çıkmıştır.

*Çin’deki önemli yağışlar nedeni ile bu yıl beklenen kuraklığın olmaması (Hidroelektrik santrallerinin olduğu bölgeler itibari ile) yüzünden Hidroelektrik Santrallerinin üretimi artarak kömür ile çalışan santrallerin üretimine olan ihtiyaç azalmış ve böylece Thermal kömür talebi azalmıştır. Güneydeki Termik Santrallerin stokları Haziran ayında artmıştır. Çin Mayıs ayında 9.2 Milyon ton Thermal Kömür ithal etmiş olup bir önceki yıla göre düşüş %2 olmuştur

*Hindistan’da ise farklı bir durum ortaya çıkmıştır. Bu yıl Hindistan Musonları zayıf olup, Hindistan’da 2014 ikinci yarısında Hidroelektrik santralleri üretiminin düşük olması beklenerek bunun  Thermal kömür talebinde bir artış yaratacağı beklenmekteydi. Düşen kömür fiyatları düşük kalorili kömürden daha yüksek kalorili kömüre geçişe imkan sağlamaktadır. Buda Endonezya kömüründen Avusturalya’ya kayışı hızlandırmaktadır.

*Diğer taraftan Kömür fiyatlarındaki düşmenin de etkisi ile Endonezya’nın düşük kalorili Thermal kömürüne olan talep özellikle Çin de düşmüş ve satışlar Hindistan’a kaydırılmıştır. Endonezya bölge de yeni ihracat alanları aramaktadır.(Bkz  AME Group Thermal Coal-Mineral Economıcs)

IV- JAPONYA’NIN KÖMÜR İTHALİNDEKİ ARTIŞIN DENİZ TAŞIMACILIĞINA MUHTEMEL ETKİSİ

Bu artışın deniz taşımacılığına katkısı ne olacaktır sorusuna cevap arandığında 10 Milyon KW ilave kapasitenin taşınması için 30 adet özel kömür taşıma gemisine ihtiyaç duyulacaktır. Ancak özellikle Avusturalya ve Endonezya’dan yapılacak olan taşımalar için 80.000 dwt lik Panamax gemilere ihtiyaç duyulacaktır.

Japon Enerji Şirketleri  kömür  taşımalarını geleneksel olarak  uzun dönemli kontratlara dayalı olarak Japon gemileri ile yapmaktadırlar. Aynı zamanda çoklukla bu kontratlara istinaden yeni gemiler inşa edilmektedir.

Fakat Japon Enerji Şirketleri ,Enerji alanındaki liberalizasyon ile  çok daha fazla rekabetin ortaya çıkması  nedeni ile deniz nakliye maliyetlerini minimize etmek zorunda kalmışlardır.

Buda geleneksel taşıma politikalarının değişmesine neden olmuştur.  Yılda 200 sefere tekabül eden 2.1 Milyon ton kömür taşıtan Elektrik Şirketi J .Power geçtiğimiz günlerde içinde, daha büyük ve daha etkin kömür taşıma gemilerini inşa ettirmeyi planladıklarını belirtmiştir. İlaveten artık Japon gemilerinin dışındaki gemiler ile daha fazla taşıtma yaptırmayı ve uzun dönemli kontratlar yerine spot piyasadan gemi bulmayı böylece spot piyasanın düşük navlunlarından yararlanmayı (Piyasanın düştüğü dönemlerde)düşündüklerini belirtmiştir.

Chubu Elektrik Power ise filosunun etkinliğini artırmak için ‘’Hekınen max’’dökmecileri Aıchı ‘deki HEKİNEN tesislerine mal taşınmak üzere inşa ettirmeyi planladıklarını beyan etmiştir. Önümüzdeki günlerde yeni bir gemi sınıfı ile karşılaşılacaktır.

Yukarıda da bir nebze bahsedildiği üzere bu yılın  Temmuz ayında  Avusturalya’nın NEWCASTLE Waratah Coal Servıces  Terminalinden Japonya ‘ya olan Thermal coal ve Cokıng coal  taşımaları bir önceki aya göre %48 artarak 4.9 Milyon tona ulaşmıştır. Japonya’daki kömür ile çalışan termik santraller aktif olarak 65.000 dwt lik 3-4 gemiye talep yaratmışlardır. Bu geçen senenin Kasım ayından beri son 9 aydaki en yüksek talep olmuştur. Bunun nedeni servise girmesi beklenen Nükleer reaktörlerin servise girmemesinden kaynaklanmıştır. Buda bize  Japonya ‘nın Nükleer tesis politikası ile kömür ithalatı ve taşımaları arasında sıkı bir korelasyon olduğunu ortaya koymaktadır

2014 Haziran ayında ise bu terminalden ithalatı son yılların en düşük seviyesi olan 3.3 Milyon tona düşmüş ve kömür fiyatlarındaki düşme ile aynı döneme rastlamıştır. 6300 kc/kg GAR  Thermal kömür spot fiyatları FOB USD 70/PMT ın altına  düşmüştür. Temmuz ayı ortalarında ise USD 67/PMT’a düşmüştür.  Ocak 2013 yılında ise bu terminalden Japonya ya yapılan taşımalar 5.1 Milyon tona çıkmıştı.(BKZ Japan's coal offtake from Newcastle port's PWCS terminals soars to 9-month high in July Perth (Platts)--5Aug2014/557 am EDT/957 GMT)

V-JAPONYA’NIN ENERJİ HAMMADELERİ  TÜKETİMİ

Yukarıda Japonya’nın  elektik üretmek için kullandığı enerji ham maddelerinin ithalatını ve tüketimini inceledik. Ancak Elektrik enerjisi ve bunu üretmek için kullanılan enerji ham maddeleri  aynı zamanda başlı başına bir enerji ürünü olmaktadır. Bu durumda petrol ve müştakları Japonya’nın enerji hammadde ithalatı içinde önemli yer tutmaktadır. Japonya yukarıda diğer bölümler de de söylenildiği üzere yaklaşık 4.6 Milyon baril gün ithalat ile Dünyanın 3 cü büyük HAM PETROL ithal eden ülkesi olmaktadır. Bunun da nedeni kendi iç üretiminin çok sınırlı olmasından kaynaklanmaktadır.

Bu durum aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

5-010.jpg

Japonya’da 1970 lerde Petrol Toplam Enerji Ham maddesi tüketimi içinde %80 iken 2012 de bu oran %47 ye düşmüştür. Bunun nedenleri Nükleer Santrallerin devreye girmesi ve daha fazla LNG kullanımından kaynaklanmıştır. Diğer taraftan Nükleer tesislerin kapanması ile LNG, yukarıdaki bölümlerde dile getirildiği üzere  en fazla kullanılan ikame enerji malı olmuştur. Petrol ve müştaklarının kullanımı ise 2000 yılından bu yana hızlı bir düşme trendi ile %15’e düşmüştür. Bu düşüşün nedeni, endüstride doğal gaz kullanımının artışına ilave olarak , nüfus da azalma, hükümetin enerji verimliliği politikaları olmuştur. Doğal gaza geçişe ilave olarak ev halkının tüketimi bakımından ,yüksek fiyatlar evde ısınma için kullanılan kerosen’e olan talebi düşürmüştür. Japonya petrolünün büyük bir kısmını Endüstride ve ulaşım maksadı ile kullanmakta olup nafta ve düşük sülfür oranına havi fuel oil’in ithalatına oldukça yüksek bir bağımlılığı bulunmaktadır.  Ethilen üretiminin diğer ASYA Ülkelerinin petro kimya ürünleri ile giderek artan şekilde yer değiştirmesi nedeni ile Naftaya olan talep son yıllarda azalmıştır. Ham petrolün direk olarak kullanılması ve düşük sülfür oranlı Fuel Oıl’e olan talep 2012 de,Nükleer santrallerin kapanması ve 2012 de sadece sınırlı 2 adet reaktörün devreye girmesi nedeni ile  önemli ölçüde artmıştır. 2013 yılında ise bu açığın LNG ve kömür ile kapatılması nedeni ile yeniden azalmaya başlamıştır. 2014 ve 2015 yıllarında da Nükleer Enerjinin yeniden devreye girmesi ile petrol kullanımının düşmeye devam edeceğinin  beklenmesine rağmen henüz nükleer santrallerin devreye girmesi  gerçekleşmemiştir.

Japonya’nın enerji tüketiminin enerji maddelerine göre dağılımı aşağıda verilmiştir.(2012 yılı için)

6-008.jpg

Petrol İthalatının 2012 yılı itibari ile ülkelere göre dağılımı ise aşağıdadır.

7-008.jpg

VI-SONUÇ ;

Önümüzdeki kısa dönemde Japonya’nın  Thermal kömür ithalatında önemli bir artış beklenmemektedir. Hatta belki biraz düşme meydana gelebilir. Ancak taşıtma politikası değişikliği Japon armatörlerinin sahip olduğu filonun dışındaki yabancı sahipli filo için ilave bir talep yaratabilecek niteliktedir.

Bunun da daha ziyade spot piyasada olacağı ve küçük yada büyük Panamax ‘lara talep yaratacağı düşünülmektedir. Gelecekte ise tonaj biraz daha büyüyecektir. 2020 den sora ise durum değişerek piyasaya girecek yeni tesisler ile talep artabilecek buda ilave bir tonaj talebi yaratacaktır.

Japonya ayrıca kendi ülkesi dışında Kömür projelerinin en fazla finansmanını sağlayan ülke konumundadır. Bu konuda liderdir Japonya’yı ABD ve Almanya takip etmektedir.

APON ULUSLARARASI İŞBİRLİĞİ BANKASI Vietnam ‘da ki kömür projesi ile ilgili olarak , bu projede kullanılacak olan JAPON equıpman ve malzemelerinin alınması için  202 Milyon usd Kredi sağladığını belirtmiştir.  Şili deki  1.1 Milyar usd lik Kömür Santrali Projesi ile ilgili  sendikasyon  kredisinin bir kısmına iştirak etmiştir. (Bkz Japon aıms for 4 B annual investment ın coal power overseas/Penn Energy 23 July 2014)

Ancak unutulmamalıdır ki Japonya bir çok araştırma kuruluşunun gelecek yıllara ilişkin büyüme tahminlerine göre Dünyanın 3 büyük ekonomisi olma vasfını da kaybederek  Hindistan ve Brezilya’nın arkasından 5 ci büyük ekonomi olacaktır. (Çin, ABD,Hindistan, Brezilya) (Goldman Sacks araştırmasına göre,diğer bazı araştırmalarda daha da gerilerde çıkmaktadır.)Burada Kadın başına doğum miktarı oranı (Fertılıty rate),Sermaye miktarı ve sermaye piyasası, Araştırma Geliştirme Faaliyetleri ve Buna ayrılan payın Gsyıh içindeki payı ,şehirleşme oranı vb gibi kriterler dikkate alınarak bu hesaplamalar yapılmaktadır. Enerji tüketiminin ise Nüfus artışı ve ekonomik büyüme ile yakın alakası olduğu bilinen bir gerçektir.

2030 yılına kadar hatta bundan daha önce 2023 lerde böyle bir durumun ortaya çıkması 2020 den sonra umulan Thermal  kömür ithalatı artışını sekteye vurabilir.

Bu yazı toplam 75912 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorumlar
fatih aldeniz
11 Şubat 2015 Çarşamba 14:54
14:54
japonyada faaliyette olan enerji nakil hatlarında işçi olarak çalışmak istiyorum bilgilerinize arz olunur
fatih aldeniz 0535 8930738 ordu
88.254.39.190
Yazarın Diğer Yazıları
ÇOK OKUNANLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2004 Deniz Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 293 75 48 | Faks : 0212 293 75 49 | Haber Scripti: CM Bilişim