• BIST 116.511
  • Altın 162,425
  • Dolar 3,7374
  • Euro 4,6518
  • İstanbul 8 °C
  • Ankara 0 °C
  • İzmir 9 °C
  • Antalya 11 °C
  • Muğla 8 °C
  • Çanakkale 6 °C

Niçin karmaşıklığa ihtiyaç duyuyoruz?

GÖKHAN ESİN

Dünyaca ünlü Murphy Kanunu'nun tersini nasıl tanımlarız? "Belirli bir gelişme herhangi bir yerde ortaya çıkmadıysa, zaten bu durumda mümkün değilmiş ya da gerek yokmuş" şeklinde tanımlanabilir. Gerek olmayan gerçekleşirse ne olur? "Karmaşıklık" 

Retorik olarak, her uzun metnin karmaşık olduğu düşünülür. ABD Anayasası 5.000 kelimeden az, AB Anayasası ise yaklaşık 35 milyon kelime. ABD ile AB arasındaki farkın 18’inci yüzyıl ile 21’inci yüzyıl arasındaki farkı yansıttığı söylenebilir ama AB Anayasasının daha karmaşık olduğu söylenemez. Gücün tek elde birleşerek kötüye kullanılmasını önlemek anayasanın mühim bir amacıdır. Kısacası, mesele mevzuatın uzun ya da kısa olması değil, etkili olmasıdır. Karmaşık yapı, söz konusu para olduğunda farklı eğilim göstermektedir. Karmaşık yapılar finans sektöründe kar üretimi demektir. Sektörde riski fazla anlaşılamayan finansal işlemler, diğerlerine göre daha fazla kar üretirler.

Limanlarda durum nedir?

Mevzuat ve finans sektöründe "karmaşıklık" ile giriş yaptıktan sonra her limanın olmazsa olmazı kılavuzluk - römorkaj hizmetindeki bir karmaşaya değinmek istiyorum. Bu hizmetin mevzuat içindeki yerini incelediğimizde kılavuzluk hizmetinin Kılavuz Kaptanlarla ilgili Yönetmelikte tanımlandığı görülüyor. Römorkör hizmeti? Maalesef. Komik olan; Limanlar Yönetmeliği içeriğinde kılavuzluk - römorkörcülük hizmetlerinin tanımı yok, ama Yönetmeliğin yüzde onuna yakını bu hizmetler hakkında… Keza, Limanlar Kanununda da tanımlanmamış römorkörcülük.

Kamu kuruluşlarının ücret tarifelerinde ise her iki hizmet de tanımlı. Konu ücret olunca, tanım yapılmış… Elbette ücretlendirme yöntemi de belirlenmiş. Hatta gayet detaylı şekilde belirtilmiş. Bu detaylı ücretlendirme sistemini özetlemek gerekirse; esas ücretin gemi tipi ve GRT değişkeni üzerinden hesaplandığı söylenebilir. Geminin hacminin yanı sıra geminin taşıdığı ya da taşıyabileceği yük cinsi de ücreti etkilemektedir.

Malum, gemi tipine göre yanaşma - kalkma manevraları farklılık göstermektedir. Bunun değişken değer olarak dikkate alınması güzel… Ama gemi inşa sektörü geliştikçe ve ticareti yapılan malların çeşitliliği artıkça; gemi tipleri de arttı. Gemi tiplerindeki artış farklı uygulamaları da beraberinde getirdi! Örneğin; bir gemi hem kuruyük hem de konteyner gemisi olarak tescil edilebiliyor.

Sorular, sorular ve soru[n]lar…

Şimdi römorkaj hizmeti ücretlendirmesine geri dönersek, hemen şu soru akla geliyor. Peki bu durumda tarife nasıl uygulanacak? Yanaşacak gemiye kuruyük mü yoksa konteyner gemisi muamelesi yapılmalı? Cevap basit aslında. Hangi yük tipini taşıyorsa, ona göre ücretlendirme yapılacak… Peki, iki yük tipini taşıyorsa ne olacak? Bu sorunun cevabı mevzuatta net değil ancak römorkör tarife bedeli düşük olan yük tipinin kabul edilmesi gerekmektedir. Kısacası, düşük olan bedel uygulanmalıdır.

Gördüğünüz üzere tarifenin sadece bir değişkeni olan "gemi tipi" bu denli fazla soru[n] yaratmaktadır.  Daha bu geminin baş ve kıç iter güç değerlerinin yeterli olması halinde eksik römorkör ile hizmet verilmesi, uluslararası ya da kabotaj seferi yapıyor olması, gibi farklı indirim mekanizmaları var. Devam edelim… Paris MoU'dan kaynaklı, geminin tutulup - tutulmamasına bağlı olarak yapılan indirimler var. Hatta bu indirimlerin kendi içinde dağılımı var.  

İhtiyaç duyulmadıysa gerek olmamıştır…

Birçok yazara göre; mevzuat içindeki karmaşıklık, gücün kötüye kullanılmasına karşı geliştirilmiş bir yöntemdir. Ama bu görüş değişkenlere bağlı olmayan "karmaşıklık" için geçerlidir. Yani Avrupa'da gayet basit bir şekilde yapılan hesaplama; ülkemizde karmaşık formüller ile yapılmaktadır. Birçok Avrupa limanında römorkaj sadece GRT değeri üzerinden hesaplanmaktadır. Yani "gemi tipi" ücretlendirmede etkisizdir, yoktur! Önemli olan kaç römorkör kullanıldığı veyahut kaç saat hizmet verildiğidir.  

ABD ve AB anayasa örneklemelerinden görüldüğü üzere mevzuatın uzun olması daha etkili olduğu manası taşımamaktadır. O zaman insanın aklına şöyle bir düşünce takılıyor; Kıta Avrupa'da böyle bir hesaplama yöntemine ihtiyaç duyulmadıysa, zaten buna gerek yokmuş diyebiliriz. Ülkemize gelen gemi tipleri Kıta Avrupa'sına gelenlerden farklı olmadığına göre niçin karmaşık bir uygulamaya ihtiyaç duyuyoruz? 

Bu yazı toplam 24813 defa okunmuştur.
Yorumlar
kemal tonguç
05 Şubat 2014 Çarşamba 19:47
ali kara bey,
Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olunmaz arkadaşlar. Kılavuzluk rekabete açılmaması gereken bir iştir. Bu artık devletlerce ve bu konuyla ilgili tüm meslek kuruluşları tarafından teyid edilmiştir. Kılavuzluğu rekabete açılmasını isteyenler çoğunlukta bahsettiğiniz bu iki sene içinde rekabetteki iki firma batmak üzereyken ceplerini dolduran üçüncü şahıslar olmuştur. Bunların kimler olduğunu çok iyi biliyorsunuzdur. Kalitenin arttığı ile ilgili yazabileceğim tek şey kendimizi kandırmayalım olur..

1- Arjantin devleti başlattığı rekabet sürecini yine kendisi aşağıdaki önsöz ile bitirmiş..

Argentina

Argentina introduced competition in pilotage in 1997. In 2000, following 18 major maritime accidents - compared to none in the 20 years preceding its introduction - the Government introduced legislation to abolish competition. The preamble states that: the nature of pilotage is that of a non-commercial public service of national interest pilotage has no commercial basis and it is essentially a government function and competition leads pilots to do things they would refuse to do for safety reasons in a non-competitive setting

2- Kilavuzlukta rekabetin etkisi; bir kılavuzun profesyonel hükmünü bagimsizca verip uygulamasına olanak sağlayan ortamın ortadan kalkması noktasında emniyetli ve etkili deniz taşımacılığının etkilenmesidir...
The Impact of Competition on Pilotage

Safe and efficient marine transportation requires that marine pilots operate in an environment which allows them to exercise their professional judgement in an independent manner. (canada pilot)

3- pilotaj en üst öneme haiz öyle elzem bir görevdir ki mevcudiyetinin devamlılığı devlet tarafından teminat altina alinmali ve piyasa güçlerine bırakılmamalı...

piloting is an essential service of such paramount importance that its continued existence must be secured by the state and may not be left open to market forces (Florida)

4- Exxon Valdez felaketinin temel nedeni "etkili pilotaj Servisi'nin eksikliği" olarak bulunmuş...

US National Transportation Safety Boards finding : the lack of effective pilotage services was the central cause of the infamous Exxon Valdez disaster. (Alaska)

Yukarıdaki 4 alıntıda da görüldüğü üzere dünyada çeşitli yerlerde pilotajla ilgili kamu menfaatini tesis etmenin en üst öneme ve gerekliliğe sahip olduğu açıkça tecrübe edilmiş. Bu ornek ülkelerde deniz taşımacılığının pilotaj ayağındaki kamu menfaatleri kanunlarla teminat alınmış ve zaman içerisinde de gözden gecirmelerle sistemin işlerliği kontrol ediliyor.(Alıntı Deniz ATICI)


Saygılar..
88.249.55.81
cengiz kapt.
04 Şubat 2014 Salı 20:56
daha derin eksikler varrrrr
Sayın genç meslektaşım mevcut tarife rejiminden önceki tdi tarifesi yaklaşık 50 sayfa bir kitapcık halinde idi.Mevcut tarife hazırlanırken konsensus sağlanarak bütün ilgili kuruluşların görüşleri alınarak hazırlandı.Şu ana kadar dava açılmamış sayılı uygulamalardan biri olduğunu sanıyorum.Güncellemesi yapılması gerekiyorsa idare çaın gereklerine göre güncellemesi gerekir 2002 sene 2014 biraz zaman geçmiş..2002 den beri ortada KILAVUZLUK VE ROMORKÖR TEŞKİLATLARIYLA ilgili mevzuat yok.500 grt in altında uzakyol hizmetiyle kılavuz kaptan olanlar vs vs..Çalışma izinleri dolmuş olup uzatılmış bölgeler var.Kısacası kılavuzluk mesleği kanaatimce en kötü dönemini yaşıyor.Tabiiki Kıyı emniyet hariç.selametler
78.101.16.91
Gercekci
04 Şubat 2014 Salı 19:07
Romantik
Romantik bir yazi, gercek dunya ile ortusmuyor, bu arkadas limancilik degil cukurcumada entelcilik yapabilir, sunuda hatirlatayim su anda idare avrupa ulkelerinin geri eski ve kohne kaldigini TURKIYE nin en gelismisi en iyiyi ve dunyada ornekleri olmayanlari uygulayacagina inaniyor
78.186.201.206
Ali Kara
04 Şubat 2014 Salı 15:43
Rant İçin Güvenlik ?
Maalesef bizde Kılavuzluk/Romörkörcülük Hizmetleri Rant kapısı olmuş durumda.Örnegin İzmit körfezinde 2004/2006 yılları arasında 2 şirket Rekabet halinde yüzde 50 daha ucuza mükemmel Kılavuz/Romörkör hizmeti sunmuştu.
Daha sonra firmaların rekabeti ortadan kalktı ve fiatlar 2 misline çıktı.Romörkörcülük hizmetleri rant kapısı olmalıdır.
81.213.79.9
Yazarın Diğer Yazıları
ÇOK OKUNANLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2004 Deniz Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 293 75 48 | Faks : 0212 293 75 49 | Haber Scripti: CM Bilişim