• BIST 90.466
  • Altın 193,543
  • Dolar 4,8395
  • Euro 5,6591
  • İstanbul 27 °C
  • Ankara 21 °C
  • İzmir 28 °C
  • Antalya 34 °C
  • Muğla 25 °C
  • Çanakkale 28 °C

Kars'ta liman vardı da biz mi gitmedik?

Doç. Dr. SONER ESMER

1-3 Ekim 2015 tarihleri arasında Kars'ta Kafkasya Üniversitesi ev sahipliğindeki “ Uluslararası Kafkasya/Orta Asya Dış Ticaret ve Lojistik Kongresi ”ne katıldım. Öyle sanıyorum kison günlerdeki terör olayları nedeniyle diğer illerden katilim çok düşüktü ve bildiri gönderip gelmeyenlerden dolay oturumların çoğu boş geçti. Ayrıca Kafkasya Üniversitesi öğretim elemanlarının, öğrencilerinin ve yerel halk katılımınındüşük olması sonucunda moraller biraz düşüktü. 

Kars; doğası, kültürü, tarihi ve konumu itibariyle önemli bir şehrimiz. Kars'ta bulunan Ani Harabeleri, tarihi ipek yolunun üzerinde, günümüze ulaşan kalıntılarıyla çok etkileyici bir ören yeri. Bu anlamda Kars, tarihte doğu/bati ticaret güzergâhında her zaman önemli bir noktada yer almıştır. Geçmişte Çin'in Şian (Xi’an) kentinden başlayan İpek Yolunda, Tebriz’den Anadolu’ya uzanan güzergâhların çoğu Ani'de kesişmekte, Kars-Erzurum hattından geçerek Trabzon limanına ulaşmaktaydı. Bu nedenle yakın zamana kadar Trabzon limanı önemli bir transit yük limanıydı. Ancak 1869’da Süveyş kanalının açılması sonrasındaki gelişmeler, Doğu Karadeniz bölgemizdeki transit yük gelişimini olumsuz etkilemiştir. Bu gelişmeler arasında İran devrimi, İran-Irak savaşı, dünya petrol fiyatlarındaki değişimler, Basra Körfezinde hizmete giren limanlar, alternatif güzergâhlar, demir yolu bağlantısının olmamasının yarattığı olumsuzluklar sayılabilir. 

Günümüzde Doğu Karadeniz bölgemizde bulunan hem Trabzon hem Hopa limanları, bölgenin transit yükpotansiyelini yeniden canlandırmak istemektedir. Daha önceTrabzon limanı hakkında bir çalışma yapmıştım (yayınlarıma www.soneresmer.com adresinden ulaşabilirsiniz). Bu kongrede ise "Kafkasya ve Orta Asya ticaretinde Hopalimanının önemi" adlı çalışmayı, Hopa Limanı Genel MüdürüSayın Meriç Burçin Özer ile hazırladık ve birlikte sunduk. Çalışmanın ana fikri, gerek TCDD tarafından fizibilite çalışmaları başlatılan Hopa-Batum demiryolu projesi, gerekse Bakü-Tiflis-Kars (BTK) projesi kapsamında uygun bir konumda ve donanımda bulunan Hopa limanının öneminivurgulamaktı. 

Kars’ın coğrafi olarak önemli bir noktada bulunması elbette tek başına yeterli değil. Coğrafi önemin lojistik altyapılarladesteklenmesi gerekiyor. Nitekim BTK ve Kars Lojistik Köyüprojeleri bu tür alt yapı destek projelerdir. 
BTK demiryolu projesi tamamlandığında tarihi ipek yolunun yeniden canlanması, Pekin-Londra arasında kesintisiz demiryolu hattının tamamlanması bekleniyor. Aslında BTK projesi, bir önceki yazımda da bahsettiğim Çinlilerin Avrupapazarına demiryolu ile ulaşma projesinin (One Belt, OneRoad) bir ayağını oluşturuyor. Tamamlanan Marmaray projesi, planlanan Edirne-Kars hızlı tren projesi gibi. Proje ile Çin-Avrupa arasında yük taşıma süresinin 15 güne düşmesi hedefleniyor.  

BTK projesiyle uzun vadede yılda 3 milyon yolcu ve 20 milyon ton yük hedefleniyor. Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye topraklarından geçecek olan demiryolu hattının toplam uzunluğu 826 km olsa da Bakü-Tiflis-Ahılkelekarasındaki 721 km uzunluğundaki hat hâlihazırdakullanımdadır. Dolayısıyla inşa edilen 105 km’lik Ahılkelek-Kars hattının 29 km’si Gürcistan’da, 76 km’si ise Türkiye sınırları içerisinde bulunmaktadır. Ancak projenin Türkiyeayağı planlanan tarihte bitecek gibi görünmüyor. Kongrenin açılış konuşmalarında BTK'nın tamamlanacağı tarih için 2016, Kars lojistik merkezi için 2017 sonları telaffuz edildi.

Birincisi yapılan, ülkemizin Kafkasya ve Orta Asya ülkeleriile olan ticaret ve lojistiğine yönelik düzenlenen bu kongrenin Kars'ta başlatılması, aslında lojistik konusunda Kars bölgesinin  farkındalığının yaratması açısından önemli bir girişimdir. Kongrede bu temaya ilişkin çok az sayıda bildiri vardı, umarım gelecek yıl Erzurum’da yapılacak olan ikinci kongrede daha ilgili çalışmalar dinleriz.

Kars'ta liman yoktu, gidemedik. Ancak o gün Meriç Bey ile Kars’a yakın, donanımlı bir limanın olduğunu söyledik. Limana ulaşıldığında, dünyanın küçüldüğünü anlatmaya çalıştık. 

Bu yazı toplam 38376 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÇOK OKUNANLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2004 Deniz Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 293 75 48 | Faks : 0212 293 75 49 | Haber Scripti: CM Bilişim