• BIST 99.292
  • Altın 238,408
  • Dolar 6,1768
  • Euro 7,2717
  • İstanbul 17 °C
  • Ankara 16 °C
  • İzmir 19 °C
  • Antalya 24 °C
  • Muğla 21 °C
  • Çanakkale 16 °C

Liman Operasyon Sistemini (TOS) Nasıl Seçersiniz?

Doç. Dr. SONER ESMER

Bütün limanlar benzersizdir. Tecrübeli bir liman yöneticisi yatırım yaparken, limanının diğer limanlardan farkını göz önüne alarak seçimlerini yapar. Çok yüksek kurulum maliyetleri olan liman operasyon yazılımları, limanlarda en önemli yatırım kalemlerinden birisidir.

Bu yazılımlara neden ihtiyaç duyulur?

Liman sektöründe çalışanlar, limancılık sektörünün çok değişkenli ve çok detaylı bir sektör olduğunu bilir. Liman operasyonları çoğu zaman insan zihninin yetersiz kaldığı yoğunlukta yürür. Artan gemi ve yük trafiği sonucunda sürekli karmaşıklaşan iş süreçleri, limanlarda bir operasyon yazılımının kullanılmasını zorunlu hale getirir. Operatörün psikolojisinden, limanın tasarımına kadar onlarca faktör operasyonu etkileyebilir. Bu noktada liman işletmecisi, liman operasyonlarını asgari kaynaklarla (minimum maliyet) azami verimlilikte (maksimum fayda) sürdürmek ve rıhtımdaki gemiyi en kısa zamanda seyrine uğurlamak ister. Zaten armatörün istediği de tam olarak budur. Çünkü geminin limanda duranı değil, yüküyle seyirde olanı makbuldür.  

Liman gibi karmaşık/dinamik bir sistemde optimizasyonu nasıl sağlarsınız?

En düşük maliyetle en yüksek faydayı yakalama gayretinin kelime karşılığı optimizasyondur. Optimizasyon en iyi çözüm demektir. En basit anlamı ile optimizasyon eldeki kısıtlı kaynakları en iyi şekilde kullanmaktadır.

Bir limanda yöneticilerin tecrübeleri ve yönlendirmeleri elbette çok önemlidir. Ancak liman operasyonlarında optimizasyonu sağlamak istediğimiz noktada devreye liman yazılımları girer. Liman yazılımları sadece konteyner terminallerinde değil, tüm yük terminallerinde kullanılmaktadır. Kısaca TOS denilen Terminal Operasyon Sistemleri ile kapasite artışı sağlanabildiği gibi, operasyonların optimizasyonu, verimliliğin arttırılması, maliyetlerin düşürülmesi ve karlılığın arttırılması mümkündür.

Liman operasyonlarında yazılımlardan destek almak yeni bir fikir değildir. Gemi ve saha planlaması konusunda geliştirilen yazılımlar 1980’lerden bu yana limanlarda kullanılmaktadır. Ancak zamanla artan yük ve gemi trafiği, kapı ve saha operasyonlarının karmaşıklaşmasına, kaynak kontrolünü sağlamada zorluklara neden olmuştur. Bir terminal operasyon sistemi ile rıhtım, saha, gemi, liman içi trafik planlamaları yapılabilir, operasyona ilişkin raporlamalar gerçek zamanlı elde edilebilir. Sistem, alt yapısındaki matematiksel formüller ile yükün, ekipmanın ve iş gücünün en verimli kullanımını sağlar. Baka bir ifadeyle liman içinde kullanılan ekipmanın döngü zamanları, liman içindeki sıkışıklık, kirlilik azaltılmakta, müşteri hizmetleri geliştirilmekte, merkezileşen operasyon yapısı ile operasyon maliyetleri azaltılmaktadır.

Liman operasyon sistemi nasıl seçilir?

Bu yazılımların kurulum maliyetleri milyon dolarların üzerinde olabiliyor. Bu noktada “Nasıl bir seçim yapacağız?” sorusu zihinleri meşgul edebilir. Liman yazılımı seçilirken acele edilmemeli, “en pahalı yazılım en iyi sonucu verir” yanılgısına düşülmemelidir. Broşürlere ya da sunumlara bakarak karar verilmemeli, tüm maliyet ve riskler değerlendirilmelidir. Hatalı yazılım seçimi önemli miktarda operasyon ve maliyet risklerini beraberinde getirmektedir. Yazılım seçiminde prensip olarak ulaşılmak istenen hedeflerin belirlenmesi, limandaki iş süreçlerine son derece hakim bir ekip kurularak alternatif yazılımlar hakkında ön araştırmaların yapılması, yazılımların neleri yapıp neleri yapamayacağının dikkatlice belirlenmesi, seçeneklerin bu kapsamda daraltılması, daha sonra bu işletmelerle iletişime geçilmesi, kurulum ve işletme maliyetlerinin iyi analiz edilmesi gerekmektedir. Karar verildiğinde geri dönüşün yüksek maliyetli olduğu bir durum söz konusudur. Karar verme aşamasına gelindiğinde yazılım firmasının o ana kadarki tutum ve davranışları gözden geçirilmelidir. Çünkü yapılan anlaşma uzun dönemli bir ilişkinin ilk adımıdır.

Bir Türk markası: SolonPort

Dünyada limancılık sektöründe lider yazılım firmaları yer almakta ve bu yazılımlar Türkiye’deki limanlar da dâhil, dünya çapında talep görmektedir. Bu noktada bir Türk liman yazılım şirketi olan SolonPort’tan bahsetmeden geçemeyeceğim. SolonPort sadece yurt içinde değil yurt dışında da tercih edilen bir yazılım geliştirdi. SolonPort Genel Müdürü Oktay Okşak ve ekibinin gayretleri ile ulusal bir yazılımın geliştirilmiş olması önemli bir başarıdır.

Oktay Beyin dediği gibi “Bu işler evde oturarak olmuyor, kaynak ayırmak ve çok çalışmak gerekiyor.”

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÇOK OKUNANLAR
Tüm Hakları Saklıdır © 2004 Deniz Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 293 75 48 | Faks : 0212 293 75 49 | Haber Scripti: CM Bilişim